Ngërçi i krijuar mes avokatëve dhe GJKKO-së është zhvendosur tashmë edhe në nivel institucional, ndërsa pasojat po rëndojnë mbi proceset gjyqësore dhe palët në sallat e gjyqit. Në Komisionin për Nismat Qytetare, Bashkëpunimin dhe Mbikëqyrjen Institucionale, kreu i ILD-së, Artur Metani, la të kuptohet se ndërhyrja e institucionit që drejton ka kufij të qartë dhe nuk mund të shihet si zgjidhje automatike për krizën e hapur.
Xhafaj kërkon rol më aktiv nga ILD
Gjatë diskutimeve në komision, Fatmir Xhafaj ngriti shqetësimin për situatën në GJKKO, duke theksuar se përplasja publike mes avokatëve dhe gjykatës po prodhon pasoja të drejtpërdrejta për sistemin e drejtësisë dhe për qytetarët.
Sipas tij, problemi nuk lidhet vetëm me marrëdhënien mes palëve, por me cenimin e procesit të rregullt ligjor dhe me zgjatjen e proceseve gjyqësore. Në këtë kuadër, ai vuri në diskutim nëse ILD mund të përdorë kompetencat që i jep ligji për të ndihmuar në kapërcimin e ngërçit.
Metani: Ka kufij ligjorë dhe institucionalë
Artur Metani tha se situata po ndiqet me vëmendje të përditshme, por sipas versionit të paraqitur prej tij, ndërhyrja e ILD nuk është aq e drejtpërdrejtë sa po kërkohet politikisht në komision.
Ai argumentoi se një veprim i ILD-së do të lidhej fillimisht me verifikimin nëse ka elemente të një shkeljeje disiplinore. Përtej kësaj, Metani e paraqiti konfliktin si një çështje që kërkon më shumë një tryezë mes palëve sesa një hyrje të drejtpërdrejtë të inspektoratit, duke theksuar se kjo shkon përtej kompetencave të institucionit.
Përplasja mbi rolin e inspektorit
Xhafaj mbajti një qëndrim më këmbëngulës, duke argumentuar se ekziston një hapësirë ku ILD mund të ndërhyjë, pikërisht sepse në këtë rast, sipas tij, preket një parim themelor si procesi i rregullt ligjor.
Ai theksoi se efekti i menjëhershëm i situatës është shtyrja e proceseve dhe rritja e problematikave në sistem, ndërsa kujtoi se balancat dhe kontrolli reciprok janë pjesë e arkitekturës së vetë sistemit të drejtësisë. Në këtë lexim, ILD shihet si një hallkë që nuk mund të qëndrojë krejt jashtë debatit.
Partneritet me komisionin, jo premtim për zgjidhje
Nga ana e tij, Metani u shpreh i gatshëm për bashkëpunim me komisionin, duke theksuar se raporti mes ILD-së dhe këtij forumi duhet të shërbejë për ndarjen e shqetësimeve dhe për ushtrimin e rolit mbikëqyrës ndaj institucioneve të drejtësisë.
Ai shtoi se komisioni mund t’i kërkojë ILD-së edhe inspektime tematike të caktuara, nëse e çmon të nevojshme. Megjithatë, mesazhi kryesor i mbetur nga seanca ishte se ILD e konsideron veten partnere në proces, por jo institucionin që mund ta zhbllokojë e vetme këtë krizë.
Debati në komision nxori në pah jo vetëm ngërçin në GJKKO, por edhe paqartësinë institucionale për mënyrën se si duhet adresuar një konflikt që tashmë po prek funksionimin normal të proceseve gjyqësore.
Nëse do të ketë një mekanizëm real ndërhyrjeje, kjo mbetet ende e paqartë, ndërsa institucionet po e shtyjnë përgjegjësinë nga njëra tryezë te tjetra.