KFOR ka nisur tërheqjen graduale të pranisë së përhershme nga ura mbi lumin Ibër në Mitrovicë, një lëvizje që sipas misionit të NATO-s lidhet me përmirësimin e situatës së sigurisë. Por zhvillimi vjen në një moment kur veriu i Kosovës vijon të shoqërohet me incidente, dyshime dhe një nivel të ulët besimi ndaj institucioneve të Kosovës, sidomos ndaj policisë.
Tërheqje graduale, jo largim i plotë
Sipas versionit zyrtar të KFOR-it, prania e përhershme në urën e Ibrit po reduktohet gradualisht për shkak të një situate më të qëndrueshme të sigurisë.
Megjithatë, misioni ka lënë të qartë se nuk bëhet fjalë për një tërheqje përfundimtare. KFOR thotë se do të mbajë një prani të fortë në veri të Kosovës dhe se mund të rikthejë forcat në terren nëse gjendja përkeqësohet.
Vendimi vjen pas incidentesh të fundit
Lëvizja e KFOR-it nuk ndodh në një vacuum sigurie. Në veri janë regjistruar së fundmi incidente që kanë ushqyer sërish debat mbi stabilitetin e zonës.
Mes tyre përmenden shembja e 17 objekteve në pronësi të serbëve pranë liqenit të Ujmanit, si edhe pretendimet për dhunë nga pjesëtarë të Policisë së Kosovës ndaj një banori gjatë një kontrolli. Këto episode e bëjnë më të ndërlikuar pretendimin për një normalizim të plotë në terren.
Policia e Kosovës merr më shumë përgjegjësi
KFOR po transferon gradualisht një pjesë të përgjegjësive te Policia e Kosovës, në një proces që prek edhe pika të tjera të ndjeshme.
Në Prishtinë, autoritetet shpresojnë se kjo do të krijojë kushtet për rihapjen e urës kryesore të Mitrovicës për qarkullim. Edhe në rastin e Manastirit të Visokë Deçanit, Policia e Kosovës pritet të integrohet gradualisht në strukturat që sigurojnë objektin.
Dyshime në terren dhe besim i brishtë
Përfaqësues të komunitetit serb e shohin reduktimin e pranisë së KFOR-it dhe mundësinë e rihapjes së urës si hapa të nxituar, duke iu referuar incidenteve të fundit dhe shqetësimeve për sigurinë.
Nga ana tjetër, disa ekspertë vlerësojnë se Policia e Kosovës ka ngritur kapacitete të mjaftueshme për ruajtjen e rendit në veri dhe se mbyllja e urës nuk ka më të njëjtin argument sigurie si në të kaluarën.
Pavarësisht këtyre vlerësimeve, tensionet e vazhdueshme dhe mungesa e besimit mes komunitetit serb dhe institucioneve të Kosovës tregojnë se situata mbetet e brishtë dhe larg një normalizimi të pakontestuar.
Tërheqja graduale e KFOR-it nga ura e Ibrit shihet nga njëra anë si sinjal për ndryshim në terren, por nga ana tjetër ngre pikëpyetje të forta për kohën dhe pasojat e këtij vendimi.
Në një zonë ku siguria varet jo vetëm nga forca në terren, por edhe nga besimi institucional, çdo reduktim i pranisë ndërkombëtare mbetet një test i ndjeshëm për stabilitetin në veri të Kosovës.