Një studim i ri po vë në pikëpyetje mënyrën si është matur deri tani rreziku nga temperaturat ekstreme për grupmoshat më të mëdha. Sipas kërkimit, personat mbi 60 vjeç mund të hyjnë në zonë serioze rreziku shumë më herët nga sa është llogaritur në studimet e mëparshme.
Rreziku nis më herët për moshat mbi 60 vjeç
Studimi, i publikuar në The Lancet Public Health, thotë se të moshuarit mund të përballen me stres të rrezikshëm të nxehtësisë edhe në një skenar ku temperatura globale rritet me vetëm 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale.
Sipas autorëve, ky prag është dukshëm më i ulët se ai që është përdorur shpesh për grupmoshat më të reja, duke ngritur dyshime se vlerësimet e deritanishme mund ta kenë nënvlerësuar rrezikun real për të moshuarit.
Pse trupi i të moshuarve e përballon më keq vapën
Me kalimin e moshës, organizmi e ka më të vështirë të ftohet në mënyrë natyrale. Njerëzit djersiten më pak, zemra përballet me ngarkesë më të madhe dhe enët e gjakut nuk zgjerohen me të njëjtin efikasitet gjatë temperaturave të larta.
Kjo do të thotë se valët e të nxehtit nuk janë thjesht parehati sezonale, por mund të kthehen në kërcënim të drejtpërdrejtë për shëndetin, sidomos kur bëhet fjalë për ditë të zgjatura me temperatura ekstreme.
Studimet e vjetra mund të kenë lënë jashtë grupin më të rrezikuar
Sipas studiuesve, një pjesë e llogaritjeve të mëparshme për temperaturat e rrezikshme janë bazuar kryesisht te të rinjtë dhe më pas janë aplikuar edhe për të moshuarit. Pikërisht këtu, sipas studimit, mund të qëndrojë një nënvlerësim i rëndësishëm i rrezikut.
Ekspertët argumentojnë se të rriturit më të rinj mund të përballen me stres të rrezikshëm të nxehtësisë rreth nivelit 4°C të ngrohjes globale, ndërsa për të moshuarit ky rrezik mund të shfaqet që në 1.5°C.
Pasojat shëndetësore dhe grupet më të ekspozuara
Kur trupi nuk arrin më të ulë temperaturën në mënyrë efektive, rritet rreziku për dehidratim, kolaps dhe përkeqësim të sëmundjeve ekzistuese. Në vijën e parë janë të moshuarit me probleme të zemrës, veshkave apo sëmundje të tjera kronike.
Studimi paralajmëron se çdo shkallë shtesë e ngrohjes globale pritet të rrisë ndjeshëm numrin e njerëzve të ekspozuar ndaj periudhave të gjata me stres të pakompensueshëm të nxehtësisë.
Rrezik në rritje edhe për shkak të plakjes së popullsisë
Presioni nuk lidhet vetëm me rritjen e temperaturave, por edhe me shtimin e numrit të personave mbi 60 vjeç në nivel global. Sipas studimit, kjo grupmoshë pritet të arrijë rreth 2.1 miliardë deri në vitin 2050.
Pasojat, sipas ekspertëve, mund të jenë më të forta në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, ku mundësitë për mbrojtje nga temperaturat ekstreme janë më të kufizuara. Nëse ngrohja globale vijon të përshpejtohet, disa zona tropikale dhe subtropikale mund të bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u jetuar, veçanërisht për të moshuarit.
Mesazhi që del nga studimi është i drejtpërdrejtë: valët e të nxehtit duhen trajtuar si rrezik serioz për shëndetin publik, jo vetëm si episod moti.
Përballë kësaj tabloje, të moshuarit shfaqen si grupi që paguan koston më të lartë të një krize klimatike që po përshpejtohet.