Debati për ndarjen e re territoriale po hyn sërish në fazën e përplasjes politike, me akuza të forta mbi mënyrën se si po konceptohet pushteti vendor. Luçiano Boçi, bashkëkryetar i Komisionit për Reformën Administrativo-Territoriale, kundërshton propozimin e PS për 46 bashki, duke e paraqitur atë si një model që, sipas tij, e largon qytetarin nga qendra e vendimmarrjes lokale.
Boçi: më pak bashki, më shumë përqendrim
Sipas Boçit, skema me 46 bashki i bën njësitë vendore më të mëdha, qendrat administrative më të largëta dhe e shtyn vendimmarrjen drejt përqendrimit. Ai argumenton se ajo që në letër mund të paraqitet si kursim administrativ, në praktikë përkthehet në kosto më të lartë për qytetarët.
paragraphs nuk duhet të zëvendësojnë përfaqësimin real vendor, pasi për komunitetet e largëta shërbime si rruga, ujësjellësi, kanalet vaditëse, pastrimi, ndriçimi, transporti, shkolla dhe qendrat shëndetësore mbeten çështje të përditshme dhe jo probleme periferike.
Kundërshtimi ndaj bashkimeve të propozuara
Në argumentimin e tij, Boçi veçon disa raste që i cilëson të pajustifikuara, si bashkimi i Tepelenës me Memaliajn, Fushë-Arrëzit me Pukën apo Librazhdit me Prrenjasin. Ai ngre gjithashtu pretendimin se në disa raste bashki me performancë më të mirë mund të përthithen nga bashki më të dobëta.
Në këtë linjë, ai përmend Dimalin përballë Beratit, Selenicën përballë Vlorës, Patosin përballë Fierit, si edhe Maliqin, duke thënë se jo çdo bashkim prodhon automatikisht një bashki më funksionale. Sipas tij, njësi të tilla si Libohova, Këlcyra, Belshi dhe Cërriku duhet të vijojnë të ekzistojnë më vete për shkak të identitetit dhe kohezionit të komuniteteve.
PD mbron variantin me rreth 100 bashki
Boçi thotë se projekti i PD-së me rreth 100 bashki synon ta afrojë vendimmarrjen me qytetarin, të ruajë përfaqësimin lokal dhe të përmirësojë shërbimet. Sipas këtij qëndrimi, një territor më i arsyeshëm administrimi e bën më të vështirë shmangien e përgjegjësisë nga drejtuesit vendorë.
Ai argumenton se një model me më shumë bashki nuk do të thotë domosdoshmërisht administratë e fryrë, pasi mund të kombinohet me shërbime të përbashkëta, digjitalizim, standarde kombëtare dhe kontroll financiar më të fortë. Në thelb, sipas tij, çështja kryesore nuk është numri në hartë, por sa afër mbetet pushteti me komunitetin.
Përplasja te përfaqësimi dhe shpopullimi
Një tjetër pikë e ngritur nga Boçi është efekti që një reformë e tillë mund të ketë te qytetet e vogla, në një kohë kur vendi përballet me shpopullim. Sipas tij, heqja e statusit, institucioneve dhe qendrës së vendimmarrjes nga këto zona rrezikon t’u pakësojë edhe më shumë arsyet për të mbetur aty.
Ai vë në diskutim edhe formulën e njësive administrative si zëvendësim për bashkinë, duke theksuar se administratori i emëruar nuk e zëvendëson kryetarin e zgjedhur dhe se një zyrë lokale nuk barazohet me vendimmarrje vendore. Kjo, sipas tij, prek drejtpërdrejt peshën politike të komuniteteve të vogla brenda bashkive të mëdha.
Debati mbi ndarjen e re territoriale po paraqitet si zgjedhje mes eficiencës administrative dhe afërsisë me qytetarin, por përplasja reale mbetet te mënyra se kush fiton më shumë pushtet nga harta e re.
Për momentin, kemi dy versione të kundërta politike: një propozim të PS për 46 bashki dhe një variant të PD-së me rreth 100. Mbi to mbetet pyetja thelbësore që ngre edhe opozita: a po riorganizohet pushteti vendor për t’i shërbyer qytetarëve apo për t’ia lehtësuar punën administratës qendrore?