Ndryshimi i hartës territoriale po hap një tjetër pikë tensioni për zgjedhjet vendore të vitit 2027. Kreu i KQZ-së, Ilirjan Celibashi, ka sinjalizuar se pa qartësi dhe pa kohë të mjaftueshme për përgatitje, procesi rrezikon të hyjë në zonë gri politike dhe ligjore.
KQZ kërkon më shumë kohë për një terren të ri zgjedhor
Sipas deklarimeve të Celibashit, administrata zgjedhore do të preket e para nga një ndarje e re administrative, pasi do t’i duhet të organizojë zgjedhjet lokale mbi një hartë tjetër nga ajo ekzistuese.
Ai ka lënë të kuptohet se 6 deri në 9 muaj nuk do të ishin domosdoshmërisht kohë komode për përgatitje, duke ngritur pikëpyetje për ndikimin që mund të ketë kjo në cilësinë infrastrukturore, logjistike dhe organizative të procesit.
Nyja lidhet me dekretin e Presidentit për datën e zgjedhjeve
Sipas versionit të paraqitur nga kreu i KQZ-së, problemi kryesor nuk është vetëm numri i bashkive në hartën e re, por momenti kur do të miratohen ndryshimet në raport me dekretimin e datës së zgjedhjeve nga Presidenti.
Celibashi ka paralajmëruar se nëse data e zgjedhjeve caktohet më parë, miratimi i mëvonshëm i ndarjes së re territoriale do të hapte paqartësi për pasojat ligjore. Në thelb, KQZ po kërkon një vendimmarrje të qartë politike përpara se procesi të futet në shinat formale elektorale.
Protesta në terren dhe kërkesa e opozitës për referendum
Debati nuk po zhvillohet vetëm në tavolinat politike. Deri tani, 15 bashki po e kundërshtojnë hartën e re me protesta, çka tregon se reforma nuk po kalon pa rezistencë në nivel lokal.
Nga ana tjetër, opozita kërkon që ndarja e re të vendoset me referendum. Por edhe ky skenar, sipas sqarimeve të bëra nga Celibashi, përplaset me kufizime të forta kohore dhe procedurale.
Referendumi përballet me pengesa kushtetuese dhe kalendarike
Celibashi ka kujtuar se legjislacioni parashikon ndalime të caktuara që lidhen me datën e zgjedhjeve, ndërsa referendumet nuk mund të zhvillohen në të njëjtën ditë me zgjedhjet parlamentare apo vendore.
Për më tepër, çështja nuk mbyllet vetëm me vullnet politik. Sipas tij, Gjykata Kushtetuese do të duhet të shprehet për kushtetutshmërinë e një kërkese të tillë, duke e bërë edhe më të paqartë rrugën e referendumit.
Tetori shihet si muaj kritik për reformën
Harta e re territoriale ndodhet aktualisht në fazën e konsultimit publik. Socialistët synojnë ta kalojnë në Kuvend në tetor, një afat që përkon edhe me periudhën kur Presidenti duhet të dekretojë datën e zgjedhjeve lokale të vitit 2027.
Sipas Kodit Zgjedhor, këto zgjedhje duhet të mbahen në një nga të dielat mes 15 prillit dhe 15 majit. Kjo e ngushton ndjeshëm hapësirën e manovrës dhe e bën edhe më të dukshme se reforma territoriale nuk është thjesht debat harte, por çështje me ndikim të drejtpërdrejtë te standardi i zgjedhjeve.
Në këtë fazë, sinjali nga KQZ është i qartë: pa vendim në kohë dhe pa qartësi ligjore, reforma territoriale mund të prodhojë më shumë pasiguri sesa zgjidhje për zgjedhjet vendore të 2027-ës.
Përtej ritmit që synon mazhoranca, mbetet për t’u parë nëse procesi do të respektojë nevojat reale të administrimit zgjedhor apo do të shtyhet sërish në kufijtë e improvizimit institucional.