Përplasja tregtare mes SHBA-së dhe Kanadasë po ashpërsohet, me Otavën që pritet të paraqesë sot përgjigjen zyrtare ndaj valës së re të tarifave amerikane mbi çelikun dhe automjetet. Pas dështimit të bisedimeve për një marrëveshje të re tregtare, raportet mes dy vendeve po kalojnë nga negociata të bllokuara te masat e drejtpërdrejta ekonomike.
Tarifat e reja e shtyjnë konfliktin në një tjetër nivel
Tarifat amerikane prej 50% mbi importe kanadeze me vlerë rreth 20 miliardë dollarë hynë në fuqi të shtunën, duke shtuar presionin mbi industrinë kanadeze. Kanadaja ka reaguar tashmë me kundërmasa në të njëjtën vlerë, të cilat pritet të hyjnë në fuqi më 8 shtator.
Përplasja u thellua edhe më tej pasi Donald Trump njoftoi se nga 1 janari 2027 tarifat për automjetet, kamionët, pjesët e automjeteve dhe çelikun do të rriten në 50%, një sinjal se Uashingtoni po zgjedh përshkallëzimin dhe jo kompromisin.
Negociatat dështuan, Otava refuzoi marrëveshjen
Vendimi i qeverisë kanadeze vjen vetëm pak ditë pasi bisedimet dypalëshe u pezulluan. Sipas versionit të Otavës, pala amerikane ka kërkuar shumë dhe ka ofruar shumë pak gjatë negociatave për një marrëveshje të re.
Kryeministri Mark Carney ka mbajtur një qëndrim të ashpër, duke deklaruar se Kanadaja nuk do të pranonte një marrëveshje me SHBA-në “me asnjë çmim” dhe “në asnjë kohë”. Sipas tij, propozimet amerikane rrezikonin sektorë kyç të ekonomisë kanadeze, përfshirë automobilat, çelikun dhe aluminin.
Retorika e Trump dhe pesha reale e tregtisë
Trump e ka shoqëruar paketën e re të tarifave me deklarata të forta ndaj Kanadasë, duke e akuzuar se ka përfituar për vite me radhë në marrëdhëniet tregtare me SHBA-në. Ai ka përsëritur edhe pretendimin e tij politik se Kanadaja duhet të bëhet shteti i 51-të i SHBA-së.
Megjithatë, përtej retorikës politike, varësia tregtare mes dy vendeve mbetet e thellë. SHBA-ja është partneri më i madh tregtar i Kanadasë dhe rreth 70% e eksporteve kanadeze shkojnë drejt tregut amerikan, çka e bën konfliktin veçanërisht të ndjeshëm për ekonominë kanadeze.
Otava pritet të dalë sot me qëndrimin zyrtar
Ministrat kanadezë të financave, industrisë dhe punës pritet të paraqesin sot në orën 16:00, sipas orës së Greqisë, përgjigjen zyrtare ndaj masave të reja amerikane. Nga njoftimi pritet të kuptohet nëse Kanadaja do të kufizohet te kundërmasat e paralajmëruara apo do të zgjerojë më tej reagimin.
Ndërkohë, një sondazh i zhvilluar gjatë fundjavës tregon se shumica e kanadezëve mbështesin vijën e qeverisë së tyre. Sipas të dhënave të publikuara, 76% e të anketuarve mbështesin ndërprerjen e negociatave tregtare me SHBA-në, ndërsa 62% janë dakord me masat hakmarrëse që po shqyrton Otava.
Me tarifat që tashmë kanë hyrë në fuqi dhe me një tjetër rritje të paralajmëruar për vitin 2027, konflikti SHBA-Kanada po largohet nga logjika e një mosmarrëveshjeje të zakonshme tregtare dhe po kthehet në një përplasje me pasoja të drejtpërdrejta për industrinë dhe eksportet në të dy anët e kufirit.
Ajo që pritet nga Otava sot mund të përcaktojë nëse palët do të lënë ende hapësirë për rikthim në tryezë, apo nëse lufta tregtare do të hyjë në një fazë edhe më të kushtueshme.