Qeveria prezantoi si hap strategjik firmosjen e një marrëveshjeje në Pashaliman për prodhimin e anijeve lundruese për ushtrinë shqiptare. Sipas versionit të bërë publik nga kryeministri Edi Rama, projekti do të zhvillohet përmes një shoqërie të re mes kompanisë italiane Fincantieri dhe agjencisë shtetërore KAYO, me synimin që prodhimi të mos mbetet vetëm për nevojat e Shqipërisë, por të shtrihet edhe te vendet aleate.
Çfarë u njoftua në ceremoninë e firmosjes
Në ceremoninë e zhvilluar sot, Rama tha se marrëveshja parashikon krijimin e një shoqërie të re të quajtur “Fincantieri Albania”, në bashkëpunim me KAYO-n, për të prodhuar anije në kantierin e Pashalimanit.
Sipas tij, këto mjete lundruese do të përdoren fillimisht për Forcat e Armatosura shqiptare, ndërsa më pas prodhimi synon të shërbejë edhe për ushtri të vendeve aleate. Deri në këtë fazë, nuk janë bërë publike detaje të plota mbi vlerën e marrëveshjes, afatet konkrete të investimit apo kushtet financiare të projektit.
Premtimi për dy anijet e para dhe zgjerimin e flotës
Sipas kryeministrit, nga kjo marrëveshje Shqipëria pritet të përfitojë konkretisht nga ndërtimi i dy anijeve të para për Forcat e Armatosura.
Rama deklaroi se me këto mjete numri total i flotës do të shkojë në shtatë, një nivel që sipas tij konsiderohet optimal në raport me peshën dhe përgjegjësitë e Shqipërisë në Mesdhe dhe në kuadër të NATO-s. Megjithatë, nga deklarimet publike nuk rezulton ende një pasqyrë e detajuar teknike mbi tipologjinë e anijeve apo kapacitetet që do të kenë.
Qeveria flet për punësim dhe trajnim të të rinjve në Vlorë
Një pjesë e rëndësishme e prezantimit zyrtar u fokusua te efekti që, sipas qeverisë, marrëveshja mund të ketë për të rinjtë në Vlorë.
Rama tha se nxënësit e shkollës industriale të Vlorës do të jenë ndër të parët që do të kontaktohen dhe do të përfshihen në një rrugëtim formimi profesional, me mbështetje nga specialistë të Fincantieri-t si në Itali, ashtu edhe në Shqipëri. Edhe këtu, mbetet për t’u parë se sa shpejt do të kthehen këto premtime në programe konkrete, vende pune dhe kontrata të qarta trajnimi.
Ambicia për eksport dhe sfondi i ri i mbrojtjes
Sipas deklaratës së Ramës, projekti nuk paraqitet vetëm si investim për nevoja të brendshme, por edhe si një hap për të futur Shqipërinë në prodhimin me destinacion eksporti në sektorin e mbrojtjes.
Kryeministri e lidhi këtë zhvillim me ndryshimet e klimës së sigurisë në Europë, duke thënë se koha e re ka shtyrë kompani si Fincantieri drejt investimeve të tilla. Në të njëjtën dalje publike, ai përmendi edhe një tjetër marrëveshje me kompaninë Leonardo për forcimin e mbrojtjes detare dhe tokësore, përfshirë sisteme kundërraketore. As për këtë pjesë nuk u dhanë në publik të dhëna të plota financiare apo operative.
Për momentin, marrëveshja në Pashaliman po prezantohet nga qeveria si një kombinim mes mbrojtjes, industrisë dhe formimit profesional.
Ajo që mbetet për t’u verifikuar në vijim janë kostot reale, struktura e investimit, transparenca mbi rolin e institucioneve shtetërore dhe nëse premtimi për prodhim vendas e eksport do të shkojë përtej ceremonisë dhe retorikës zyrtare.