Presidenti amerikan Donald Trump ka lënë të hapur mundësinë e reduktimit të trupave amerikane në disa vende të Europës, duke e lidhur këtë me pakënaqësitë e tij ndaj aleatëve europianë për qëndrimin mbi Iranin. Nga versioni i bërë publik prej tij në Zyrën Ovale, në shënjestër janë vënë Italia, Spanja dhe edhe Gjermania.
Sinjal i drejtpërdrejtë nga Shtëpia e Bardhë
Trump deklaroi se po e shqyrton këtë hap, ndërsa përdori tone të ashpra ndaj dy vendeve të NATO-s. Sipas deklaratës së tij, Italia “nuk na ka ndihmuar fare”, ndërsa për Spanjën u shpreh se “ka qenë e tmerrshme”.
Ai shtoi se po mendon edhe një reduktim të pranisë ushtarake amerikane në Gjermani, duke sinjalizuar se rivlerësimi nuk kufizohet vetëm te një apo dy aleatë.
Tensionet me Europën lidhen me Iranin
Lëvizja, nëse përkthehet në vendim zyrtar, vjen në një moment përplasjesh të dukshme mes Uashingtonit dhe disa aleatëve europianë për qasjen ndaj Iranit.
Komentet e Trump forcojnë idenë se administrata amerikane po e përdor praninë ushtarake edhe si instrument presioni politik ndaj partnerëve që nuk reshtohen plotësisht me linjën e saj në politikën e jashtme. Megjithatë, deri tani nuk është bërë publik ndonjë plan konkret me afate apo shifra për tërheqjen e mundshme.
Edhe Berlini ka ngritur tonin
Në këtë klimë, kancelari gjerman Friedrich Merz ka kritikuar Uashingtonin për situatën me Iranin. Sipas deklarimeve të cituara në materialin burimor, ai ka thënë më herët se SHBA-të janë “të poshtëruara”, ndonëse ka theksuar se marrëdhëniet me Trump mbeten të mira.
Ky kontrast tregon se, përtej formulave diplomatike, dallimet mes palëve për sigurinë dhe politikën e jashtme po bëhen më të hapura.
Çfarë sinjalizon kjo për raportet transatlantike
Deklaratat e fundit vijnë në një fazë të ndjeshme për marrëdhëniet transatlantike, ku prania ushtarake amerikane në kontinent ka qenë për dekada një nga shtyllat kryesore të sigurisë europiane.
Për momentin bëhet fjalë për një paralajmërim politik dhe jo për një vendim të formalizuar. Por vetë fakti që një reduktim i tillë po artikulohet publikisht nga presidenti amerikan mjafton për të shtuar pasigurinë te aleatët europianë.
Në mungesë të një plani zyrtar, mbetet për t’u parë nëse deklaratat e Trump janë presion negociues ndaj aleatëve apo sinjal i një rishikimi real të pranisë ushtarake amerikane në Europë.
Ajo që duket qartë për momentin është se përplasjet mbi Iranin po thellojnë çarjet mes Uashingtonit dhe partnerëve europianë.