Debati për rezervat strategjike të naftës u rikthye në Kuvend me tone të forta politike dhe me një pikëpyetje që mbetet thelbësore: a i ka Shqipëria realisht kapacitetet që kërkon ligji për përballimin e një krize furnizimi? Opozita ngriti alarmin për mungesë totale të rezervës, ndërsa qeveria, sipas versionit zyrtar, mohon çdo rrezik të afërt.
Akuza nga opozita për mungesë të rezervës
Deputeti i PD-së, Eno Bozdo, deklaroi në seancë plenare se Shqipëria nuk siguron “asnjë gram naftë”, edhe pse, sipas tij, ekziston një detyrim ligjor për ta mbajtur këtë rezervë.
Në interpelancën me ministrin e Energjisë dhe Infrastrukturës, Enea Karakaçi, Bozdo vuri në dyshim efektin e nismës ligjore që po diskutohet, duke argumentuar se problemi mbetet i pazgjidhur nëse vendi nuk ka rezerva reale të disponueshme për menaxhim në rast krize.
Çfarë pretendon qeveria
Nga ana tjetër, Karakaçi kundërshtoi alarmin e opozitës dhe tha se rezerva e sigurisë së hidrokarbureve hyn në funksion vetëm në rast mungese produkti në treg dhe ndërprerjeje të furnizimit me naftë.
Sipas tij, aktualisht nuk ka pasur mungesa në furnizim dhe Shqipëria nuk është e rrezikuar në këtë aspekt. Ky është qëndrimi zyrtar i qeverisë, i mbështetur te ideja se aktivizimi i rezervës nuk lidhet me debatin politik, por me një situatë konkrete mungese në treg.
Debati real mbetet te gatishmëria, jo vetëm te furnizimi i ditës
Pika ku përplasen palët nuk është thjesht nëse sot ka apo jo mungesë karburanti në treg. Thelbi i debatit është nëse shteti ka ndërtuar një mekanizëm real sigurie për rastet kur një krizë e jashtme do të godiste importet dhe furnizimin e vendit.
Bozdo argumentoi se ligji dhe direktivat e BE-së kërkojnë kapacitete rezervë për një periudhë të caktuar, ndërsa qeveria e zhvendos diskutimin te fakti që, sipas saj, aktualisht nuk ka emergjencë. Kjo lë të hapur pyetjen nëse mungesa e krizës sot po përdoret si justifikim për të mos sqaruar nivelin real të përgatitjes së shtetit.
Karakaçi: menaxhimi tani është shtetëror
Në përgjigjen e tij, ministri tha gjithashtu se rezerva e hidrokarbureve nuk menaxhohet më nga shoqëritë tregtare, por nga agjenci shtetërore. Ai e lidhi këtë me atë që e paraqiti si menaxhim të krizave të viteve të fundit nga qeveria shqiptare.
Megjithatë, nga sa u tha në seancë, nuk u ofruan publikisht të dhëna konkrete mbi sasinë ekzistuese të rezervës apo mbi nivelin e përmbushjes së detyrimeve ligjore. Përtej deklarimeve politike, pikërisht këto janë elementet që do të duhej të sqaronin nëse vendi ka siguri energjetike reale apo vetëm garanci në letër.
Debati në Kuvend e nxori sërish në sipërfaqe një çështje që prek drejtpërdrejt sigurinë energjetike dhe aftësinë e shtetit për të reaguar në krizë. Deri tani, opozita flet për mungesë të rezervës, ndërsa qeveria mbështetet te argumenti se nuk ka ndërprerje furnizimi.
Por pa transparencë mbi rezervat reale dhe mbi zbatimin e detyrimeve ligjore, publiku mbetet mes dy versioneve politike për një çështje që nuk matet me retorikë, por me kapacitet konkret shtetëror.