Ambasadori i Shqipërisë në Mbretërinë e Bashkuar, Uran Ferizi, ka dalë me një kritikë të drejtpërdrejtë ndaj debatit politik në Britani për emigracionin, duke pretenduar se shqiptarët po përdoren si objekt i leverdishëm retorik në vend të diskutimeve për problemet e brendshme të vendit. Në një shkrim të botuar në revistën "The Spectator", ai ngre gjithashtu pikëpyetje për mënyrën si funksionon sistemi britanik i vizave për qytetarët shqiptarë.
Një reagim i pazakontë nga një ambasador
Në tekstin e tij, Ferizi e paraqet veten fillimisht përmes historisë personale: mbërritjen si emigrant në Britani në moshën 17-vjeçare, punën në restorant dhe supermarket, dhe më pas pranimin në Universitetin e Oksfordit për të studiuar matematikë.
Ai pranon se, për një ambasador, një dalje kaq e hapur nuk është e zakonshme. Por, sipas tij, kjo vjen edhe si kundërpërgjigje ndaj standardit që ai sheh në raportin mes dy vendeve, duke sugjeruar se diplomatët britanikë në Tiranë flasin shpesh lirshëm për problemet e Shqipërisë dhe nevojën për reforma.
Pretendimi kryesor: “shqiptari” si instrument politik
Sipas ambasadorit, në debatin britanik për emigracionin ka politikanë që e përdorin fjalën “shqiptar” si instrument retorik. Në shkrimin e tij, ai argumenton se sulmi verbal ndaj shqiptarëve paraqitet më i leverdishëm politikisht sesa përballja me tema si shëndetësia apo arsimi.
Ferizi paralajmëron se kjo gjuhë nuk dëmton vetëm komunitetin shqiptar, por edhe standardet e vetë debatit publik në Britani dhe mënyrën si trajtohen pakicat etnike.
Kritika për vizat dhe rrugët e paligjshme
Një pjesë qendrore e argumentit të tij lidhet me sistemin e vizave britanike për shqiptarët. Sipas Ferizit, procedura është e kushtueshme, burokratike dhe me mundësi të kufizuara, çka, në praktikë, lë jashtë një pjesë të njerëzve që kërkojnë të hyjnë ligjërisht në Mbretërinë e Bashkuar.
Ai e krahason këtë me Italinë dhe Gjermaninë, për të cilat thotë se kanë ngritur mekanizma më funksionalë të lëvizjes së ligjshme. Sipas versionit të tij, mbyllja e kanaleve legale i shtyn disa shqiptarë drejt trafikantëve dhe më pas drejt aktiviteteve të paligjshme.
Nga burgu në debat publik
Në shkrim, ambasadori ndalet edhe te vizitat që thotë se ka zhvilluar me shtetas shqiptarë të burgosur në Londër, përfshirë në burgun Wormwood Scrubs. Ai përshkruan një profil të përsëritur: të rinj në të njëzetat, kryesisht të dënuar për çështje të lidhura me narkotikët, që sipas tij kanë hyrë pa vizë dhe me para të marra borxh për të paguar trafikantët.
Nga kjo, Ferizi nxjerr një akuzë më të gjerë ndaj politikave britanike të emigracionit: sipas tij, ato prodhojnë vetë një pjesë të problemit që më pas përdoret në tituj sensacionalë dhe në retorikë politike.
Mes mbrojtjes së Shqipërisë dhe kritikës ndaj Britanisë
Përveç debatit mbi emigracionin, ambasadori përpiqet të ndërtojë edhe një kundër-imazh për shqiptarët, duke sjellë shembuj historikë dhe shoqërorë për mikpritjen, eksodin pas komunizmit dhe integrimin e shqiptarëve në vendet europiane.
Në fund, mesazhi i tij është i qartë: sipas ambasadorit, Britania që pretendon standarde drejtësie dhe fair-play po rrezikon t’i dëmtojë vetë këto parime kur lejon që emigracioni dhe shqiptarët të përdoren si armë të konsumit politik.
Shkrimi i Ferizit vjen në një moment kur emigracioni mbetet temë e ndjeshme në Mbretërinë e Bashkuar, por edhe kur përdorimi politik i komuniteteve të caktuara po shihet gjithnjë e më shpesh si zëvendësim i debatit real.
Përtej tonit personal dhe diplomatik të autorit, thelbi i ndërhyrjes së tij mbetet ky: sipas ambasadorit shqiptar në Londër, politika britanike po e shndërron figurën e shqiptarit në simbol të dobishëm elektoral, ndërsa kostot bien mbi njerëzit dhe mbi standardet e vetë debatit publik.