Qeveria e Spanjës ka dalë me një plan prej 9 miliardë eurosh për të mbështetur atë që e paraqet si tranzicion energjetik më të përballueshëm për familjet, duke premtuar subvencione për rinovimin e banesave dhe një skemë sezonale pothuajse falas për transportin publik. Por përtej prezantimit politik, paketa mbetet ende e varur nga një provë thelbësore: votat në parlament, shumicën e të cilit ekzekutivi aktual nuk e ka.
Paketa 9 miliardë euro: shtëpi dhe lëvizshmëri
Sipas planit të prezantuar nga qeveria spanjolle, 4.7 miliardë euro do të shkojnë kryesisht për përmirësimin energjetik të shtëpive dhe lagjeve. Një tjetër pjesë prej 4.3 miliardë eurosh parashikohet për lëvizshmërinë, përfshirë një biletë speciale sezonale që do të lejonte përdorimin pothuajse falas të transportit publik.
Qeveria e paraqet këtë si pjesë të një “plani social për klimën”, me synimin që kostot e tranzicionit të mos rëndojnë vetëm mbi familjet që kanë mundësi të investojnë vetë në panele diellore, makina të reja apo rikonstruksion energjetik.
Mesazhi politik i Sanchez dhe financimi nga BE
Gjatë prezantimit, kryeministri Pedro Sanchez argumentoi se përfitimet e të ashtuquajturit “revolucion energjetik” nuk duhet të kufizohen vetëm te ata që mund të përballojnë investime private pa ndihmë shtetërore. Sipas tij, plani synon të ketë ndikim më të gjerë social.
Projekti, sipas versionit zyrtar, do të bashkëfinancohet nga Bashkimi Evropian dhe qeveria synon ta dorëzojë në Bruksel para fundit të vitit.
Pengesa kryesore: qeveria nuk i ka votat
Pika më e dobët e nismës mbetet aritmetika parlamentare. Miratimi i planit kërkon shumicë në parlament, ndërsa qeveria aktuale nuk e ka të garantuar këtë mbështetje.
Vetë Sanchez ka pranuar se i duhen votat e të gjitha grupeve parlamentare, përfshirë opozitën e djathtë dhe të ekstremit të djathtë. Kjo do të thotë se, në këtë fazë, bëhet fjalë për një paketë të shpallur politikisht, por ende jo të siguruar institucionalisht.
Kushtet europiane dhe presioni i klimës
Sipas qeverisë spanjolle, përdorimi i fondeve nga Fondi Evropian për Klimën Sociale kërkon përfshirjen e direktivave evropiane në legjislacionin kombëtar dhe përputhje me rregulloret e BE-së. Pra, procesi nuk kalon vetëm nga vullneti politik i ekzekutivit, por edhe nga detyrimet ligjore dhe filtrat institucionalë.
Spanja paraqitet si një nga vendet më të ekspozuara ndaj pasojave të ngrohjes globale, me valë të nxehta më të gjata e më të shpeshta dhe me ndryshime të dukshme edhe në stinët e tjera. Pikërisht këtë sfond qeveria po e përdor për të justifikuar urgjencën e planit.
Në këtë moment, plani 9 miliardë eurosh është një premtim i madh me barrë të fortë politike dhe financiare, por jo një masë e mbyllur. Nëse do të kthehet në politikë konkrete apo do të mbetet një projekt i bllokuar nga mungesa e shumicës, kjo do të varet nga parlamenti dhe nga negociatat që pasojnë.