Një marrëveshje mes SHBA-së dhe Iranit për Ngushticën e Hormuzit dhe një armëpushim 60-ditor duket se është afër, por jo e mbyllur. Sipas raportimit të Axios, palët kanë rënë dakord për një memorandum mirëkuptimi që do të zgjasë armëpushimin dhe do të hapë negociata për dosjen bërthamore të Teheranit. Pengesa e mbetur, sipas të njëjtit version, është miratimi i Donald Trump.
Çfarë pretendohet se përmban marrëveshja
Sipas Axios, memorandumi parashikon zgjatjen e armëpushimit me 60 ditë dhe nisjen e bisedimeve mbi programin bërthamor iranian. Deri tani nuk ka detaje të pavarura që ta konfirmojnë publikisht përmbajtjen e plotë të dokumentit.
Burimi amerikan pretendon se lundrimi nëpër Ngushticën e Hormuzit do të jetë “i pakufizuar”, ndërsa Irani do të duhet të heqë të gjitha minat në ujëra brenda 30 ditësh. Po sipas këtij versioni, edhe bllokada detare amerikane do të hiqet.
Trump kërkon kohë, vendimi ende pezull
Pika kyçe mbetet qëndrimi i Donald Trump. Sipas raportimit, atij i janë kërkuar disa ditë për të vlerësuar marrëveshjen dhe për të dhënë dritën jeshile.
Kjo do të thotë se, pavarësisht sinjaleve për dakordësi mes palëve, procesi nuk mund të konsiderohet i përfunduar. Deri në një vendim formal nga Trump, bëhet fjalë për një marrëveshje në pritje dhe jo për një zhvillim të konsoliduar.
Dosja bërthamore dhe fondet e ngrira në tryezë
Sipas zyrtarëve të cituar në raportim, marrëveshja përfshin edhe angazhimin e Iranit për të mos zhvilluar armë bërthamore. Në diskutim është edhe asgjësimi i uraniumit të pasuruar, një nga pikat më të ndjeshme të dosjes.
Nga ana tjetër, SHBA pritet të diskutojë lehtësimin e sanksioneve dhe lirimin e fondeve të ngrira iraniane. Këto janë çështje me peshë politike dhe ekonomike, ndaj mbetet për t’u parë nëse do të kalojnë nga niveli i memorandumit në zbatim konkret.
Edhe ndihma humanitare pjesë e memorandumit
Raporti thotë se dokumenti do të përfshijë edhe diskutimin e një mekanizmi për të mbështetur Iranin në sigurimin e mallrave dhe ndihmës humanitare.
Në këtë fazë, mbetet e paqartë se si do të funksiononte ky mekanizëm, çfarë garancish do të kishte dhe nëse do të lidhej drejtpërdrejt me lehtësimin e sanksioneve.
Për momentin, gjithçka mbështetet në raportimin e Axios dhe në sinjalet që vijnë nga burime zyrtare të paidentifikuara publikisht. Nëse Trump e miraton, marrëveshja mund të shënojë një kthesë të rëndësishme në krizën mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Nëse jo, Ngushtica e Hormuzit, programi bërthamor dhe sanksionet do të mbeten sërish pjesë e një dosjeje të hapur, ku njoftimet paraprake shpesh kanë ecur më shpejt se vendimet përfundimtare.