Ushqimi i pasigurt vijon të mbetet një krizë globale shëndetësore që prek miliona njerëz çdo vit. Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, ushqimi i kontaminuar me baktere, viruse, parazitë apo substanca kimike të dëmshme lidhet me rreth 1.5 milion vdekje në vit, ndërsa fëmijët nën pesë vjeç rezultojnë grupi më i ekspozuar.
Raporti i OBSH-së flet për qindra miliona raste çdo vit
Sipas analizës së fundit të OBSH-së, që ka vlerësuar 42 rreziqe të lidhura me ushqimin në 194 vende për periudhën 2000–2021, rreth 866 milionë persona sëmuren çdo vit nga konsumimi i ushqimit të pasigurt.
Po sipas të njëjtit vlerësim, rreth 1.5 milionë njerëz humbin jetën çdo vit. Këto shifra, sipas organizatës, tregojnë se siguria ushqimore mbetet problem i përditshëm dhe jo thjesht debat teknik mes institucioneve ndërkombëtare.
Fëmijët e vegjël mbajnë barrën më të rëndë
OBSH thekson se fëmijët nën moshën pesë vjeç kanë pothuajse trefish më shumë gjasa të preken nga sëmundje të shkaktuara nga ushqimi i kontaminuar sesa të rriturit.
Ky grupmoshë paraqitet si më i pambrojturi në të dhënat e raportit, çka e zhvendos debatin nga statistikat te pasojat konkrete për familjet dhe sistemet shëndetësore.
Rreziqet biologjike dominojnë, por kimikatet mbeten alarm
Sipas versionit të paraqitur nga OBSH, shumica e sëmundjeve lidhen me rreziqe biologjike si bakteret, viruset dhe parazitët.
Një pjesë e konsiderueshme e vdekjeve, megjithatë, lidhet me ekspozimin ndaj substancave kimike të rrezikshme në ushqim. Arseniku inorganik dhe plumbi përmenden nga organizata si faktorë që rrisin rrezikun për sëmundje kardiovaskulare dhe kancer.
Pabarazi të forta mes rajoneve dhe presion nga klima
Edhe pse OBSH vlerëson se barra globale e sëmundjeve nga ushqimi i pasigurt ka rënë që nga viti 2000, shpërndarja e saj mbetet thellësisht e pabarabartë. Afrika dhe Azia Juglindore raportohen si rajonet më të goditura, me rreth tre të katërtat e rasteve dhe afro 60% të vdekjeve globale.
Ekspertët e organizatës paralajmërojnë se panorama po rëndohet më tej nga ndryshimet klimatike dhe rritja e rezistencës antimikrobike, faktorë që i bëjnë infeksionet më të vështira për t’u trajtuar.
Kosto e lartë shëndetësore dhe ekonomike
Përtej pasojave në shëndet publik, OBSH vlerëson se sëmundjet e lidhura me ushqimin e pasigurt shkaktojnë humbje ekonomike të mëdha në produktivitet, që arrijnë në rreth 647 miliardë dollarë në vit.
Përpara Ditës Botërore të Sigurisë Ushqimore, që shënohet më 7 qershor, organizata kërkon masa urgjente në nivel global. Megjithatë, raporti rikthen në qendër një pyetje që shkon përtej deklaratave: sa efektive janë realisht sistemet e kontrollit ushqimor për të parandaluar dëmin përpara se ai të arrijë te konsumatori.
Të dhënat e publikuara nga OBSH e përshkruajnë problemin si të përmasave të mëdha dhe me pasoja të drejtpërdrejta te grupet më të pambrojtura.
Në mungesë të standardeve të forta dhe kontrollit efektiv, siguria ushqimore mbetet jo vetëm çështje shëndeti publik, por edhe provë konkrete për funksionimin e institucioneve që duhet ta garantojnë atë.