Marrëdhënia mes Uashingtonit dhe Riadit, zakonisht e paraqitur si bosht i qëndrueshëm në Lindjen e Mesme, duket se po kalon një fazë fërkimesh serioze. Sipas një raporti të Wall Street Journal, administrata amerikane po diskuton reduktimin ose ripozicionimin e një pjese të trupave të saj në Arabinë Saudite, në një moment kur tensionet mes dy aleatëve janë shtuar për mënyrën si duhet trajtuar Irani.
Raporti: po shqyrtohet ripozicionimi i forcave
Sipas Wall Street Journal, në Uashington po diskutohet lëvizja e një pjese të forcave amerikane në Lindjen e Mesme drejt vendeve që, sipas versionit të raportuar, kanë mbështetur më aktivisht operacionet amerikane gjatë krizës së fundit, përfshirë Izraelin dhe Jordaninë.
Megjithatë, raporti thekson se ende nuk ka një vendim përfundimtar. Kjo do të thotë se, të paktën në këtë fazë, bëhet fjalë për një skenar në shqyrtim dhe jo për një tërheqje të konfirmuar zyrtarisht.
Përplasja për bazat ushtarake dhe operacionin ndaj Iranit
Sipas të njëjtit raport, tensionet u përshkallëzuan gjatë operacionit amerikan “Projekti Liria”, i paraqitur si përpjekje për të garantuar lundrimin në Ngushticën e Hormuzit. Arabia Saudite, sipas raportimit, refuzoi fillimisht përdorimin e bazave ushtarake dhe hapësirës së saj ajrore.
Riadi, sipas burimeve të cituara, ka kërkuar që përplasja me Iranin të trajtohej me negociata dhe jo me ndërhyrje ushtarake. Si pasojë, SHBA u detyrua të pezullonte operacionin vetëm pak ditë pasi ishte shpallur nga presidenti Donald Trump.
Raporti shton se administrata amerikane i kishte sinjalizuar Arabisë Saudite se mund të vononte dërgesat e raketave interceptuese, të cilat konsiderohen kyçe për mbrojtjen ndaj kërcënimeve iraniane, nëse mbretëria nuk ndryshonte pozicion.
Biseda të tensionuara dhe sinjale diplomatike
Wall Street Journal përmend edhe biseda telefonike të tensionuara mes Donald Trump dhe princit të kurorës Mohammed bin Salman, të cilat përshkruhen si ndër më të vështirat në vitet e fundit mes dy vendeve.
Ftohja u reflektua edhe në lëvizjet diplomatike. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, vizitoi Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajtin dhe Bahreinin, por jo Arabinë Saudite. Burime pranë Riadit e kanë lexuar këtë si shenjë të përkeqësimit të marrëdhënieve.
Nga ana tjetër, Uashingtoni e ka mohuar këtë interpretim, duke theksuar se Rubio zhvilloi takim me ministrin e Jashtëm saudit në kuadër të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit.
Frika nga përshkallëzimi në Gjirin Persik
Sipas raportit, mosmarrëveshjet nuk nisën vetëm me episodin e fundit. Arabia Saudite dhe vende të tjera të Gjirit kishin paralajmëruar SHBA-në se çdo përpjekje për rrëzimin e regjimit iranian mund të sillte destabilizim rajonal, mbyllje të Ngushticës së Hormuzit dhe goditje për tregjet globale të energjisë.
Megjithatë, gjatë konfliktit, Arabia Saudite dhe aleatët e saj lejuan përdorimin e bazave nga SHBA dhe, sipas zyrtarëve amerikanë dhe arabë të cituar në raport, morën pjesë në mënyrë jo publike në operacione kundër sistemeve iraniane të raketave dhe dronëve.
Ndërkohë, Irani reagoi me sulme ndaj objekteve energjetike, aeroporteve dhe infrastrukturës kritike në vendet e Gjirit. Raporti thotë se Riadi i kërkoi Uashingtonit rikthim te zgjidhjet diplomatike, heqje të bllokadës ndaj porteve iraniane dhe rifillim të negociatave me Teheranin.
Deri tani nuk ka një njoftim zyrtar për tërheqje trupash, por vetë fakti që ky opsion po diskutohet tregon se raportet SHBA-Arabi Saudite nuk po funksionojnë më me automatikën e vjetër strategjike.
Përtej deklaratave publike, raporti sugjeron se aleanca mbetet nën presion nga kriza me Iranin, interesat energjetike dhe mosbesimi i ndërsjellë për mënyrën si menaxhohet siguria në rajon.