Debati për dyert e mbyllura të gjykatave është rikthyer pas reagimit të avokatit të Erion Veliajt, i cili vë në pikëpyetje justifikimin e përdorur shpesh nga institucionet për të kufizuar kamerat dhe ekspozimin publik të proceseve me interes të lartë.
Reagimi i avokatit të Veliajt
Plarent Ndreca, avokat mbrojtës i kryebashkiakut të Tiranës Erion Veliaj, kundërshtoi vendimin që nuk lejon transmetimin me kamera të proceseve gjyqësore në Shqipëri.
Sipas tij, mbyllja e seancave në emër të privatësisë po e dëmton parimin kushtetues të publicitetit të gjykimit, sidomos kur bëhet fjalë për çështje me interes të jashtëzakonshëm publik.
Krahasimi me një gjyq në SHBA
Në reagimin e tij, Ndreca solli si shembull rastin e Lindsay Clancy, nënës amerikane të akuzuar për vrasjen e tre fëmijëve të saj, procesi i së cilës po transmetohet drejtpërdrejt në SHBA.
Ai theksoi se edhe pse bëhet fjalë për një çështje tepër të ndjeshme, në atë proces diskutohen publikisht diagnoza psikiatrike, mjekime, mendime vetëvrasëse dhe elementë shumë privatë të jetës së të pandehurës, ndërsa gjyqi mbetet i hapur për publikun.
Privatësi apo mungesë transparence?
Sipas versionit të paraqitur nga Ndreca, në SHBA kërkohet të ruhet privatësia pa u mbyllur drejtësia, ndërsa në Shqipëri ndodh e kundërta: privatësia përdoret si arsye për të larguar kamerat dhe për të kufizuar vëmendjen publike.
Kjo qasje, sipas tij, nxjerr në pah hendekun që ekziston ende në raport me standardin e publicitetit të seancave gjyqësore.
Një debat më i gjerë për gjykatat
Reagimi prek një çështje që shkon përtej një rasti individual: sa të hapura janë realisht gjykatat shqiptare kur çështjet prekin figura publike dhe interes të lartë qytetar.
Në praktikë, kufizimi i kamerave dhe mbyllja e dyerve janë justifikuar shpesh me mbrojtjen e privatësisë, por ky argument mbetet i debatueshëm kur përballet me kërkesën për transparencë në ushtrimin e drejtësisë.
Ndreca e paraqiti këtë si një tregues të qartë se sistemi gjyqësor shqiptar ka ende rrugë për të bërë në respektimin e parimit kushtetues të publicitetit të seancës.
Debati mbetet i hapur mes të drejtës për privatësi dhe detyrimit të institucioneve për të mos e kthyer drejtësinë në një proces të padukshëm për publikun.