Meta hyn në një prej betejave më të rënda ligjore të viteve të fundit, me një çështje që mund të prekë drejtpërdrejt mënyrën si funksionojnë Instagram dhe Facebook për adoleshentët. Në qendër nuk është vetëm një faturë gjigante financiare, por pretendimi i 30 shteteve amerikane se disa mekanizma të platformave janë ndërtuar për të mbajtur sa më gjatë të rinjtë online.
Padia e 30 shteteve dhe pesha e çështjes
Procesi gjyqësor nis të martën dhe vjen pas padisë së ngritur në vitin 2023 nga 30 shtete amerikane, mes tyre Kalifornia dhe Nju Jorku. Sipas padisë, Meta ka shkelur ligjet federale dhe shtetërore që lidhen me mbrojtjen e fëmijëve dhe privatësinë.
Kërkesa ndaj kompanisë nuk kufizohet te një gjobë. Pretendimi financiar thuhet se i kalon 1 trilion dollarë, ndërsa në të njëjtën kohë kërkohen ndryshime të detyruara në disa prej funksioneve më të rëndësishme të Instagram dhe Facebook.
Çfarë ndryshimesh kërkohen për Instagram dhe Facebook
Shtetet paditëse kërkojnë masa që prekin drejtpërdrejt përvojën e përdoruesve të rinj në këto platforma. Mes tyre përmenden verifikimi prindëror për adoleshentët, ndërhyrje në algoritmet që rekomandojnë përmbajtje dhe kufizime për filtrat që ndryshojnë pamjen në foto.
Në listë përfshihen edhe ndalimi i luajtjes automatike të videove, kufizime për krijimin e shumë llogarive, ndryshime te postimet që zhduken si Stories dhe kufizime për njoftimet që synojnë rikthimin e përdoruesve në aplikacion. Sipas padisë, këto mjete shërbejnë për të zgjatur kohën e qëndrimit në platformë, përfshirë edhe për fëmijët e adoleshentët.
Meta i mohon akuzat, por presioni është shtuar
Meta i ka kundërshtuar akuzat dhe ka deklaruar se nuk pajtohet me pretendimet e ngritura. Sipas kompanisë, provat do të tregojnë angazhimin e saj për mbështetjen e të rinjve.
Rëndësia e çështjes është shtuar edhe pas një vendimi të fundit në New Mexico, ku Meta u gjobit me 942 milionë dollarë dhe u urdhërua të bëjë ndryshime në mënyrën si funksionojnë Instagram dhe Facebook për të miturit. Aty u kërkuan masa si heqja e numrit të pëlqimeve për përdoruesit nën 18 vjeç, kufizime për dërgimin dhe marrjen e përmbajtjeve nudo nga adoleshentët dhe kufizim i njoftimeve në orare të caktuara.
Pëlqimet, krahasimi social dhe dokumentet e brendshme
Një nga nyjet kryesore të gjyqit lidhet me mënyrën si funksionojnë pëlqimet dhe elementët e tjerë të angazhimit. Sipas argumentit të shteteve, këta mekanizma mund të ndikojnë negativisht te fëmijët dhe adoleshentët, duke i shtyrë drejt krahasimit të vazhdueshëm me të tjerët.
Në dokumentet e paraqitura në gjykatë përfshihen edhe kërkime të brendshme të Meta-s, të cilat lidhnin përdorimin e Instagram me krahasimin social, vetminë, imazhin negativ për trupin dhe humorin e keq. Në një rast tjetër të lidhur me kompaninë, u përmend edhe dëshmia e një vajze të re që tha se kishte hapur dhjetëra llogari në YouTube dhe Instagram për të rritur numrin e pëlqimeve në postimet e saj.
Pasojat mund të shkojnë përtej një shteti
Çështja po shqyrtohet nga gjyqtarja federale Yvonne Gonzalez Rogers në Kaliforni. Ndryshe nga vendimi i New Mexico, i cili vlen vetëm për atë shtet, një fitore e 30 shteteve në këtë proces do të kishte shtrirje shumë më të gjerë.
Shtetet që kanë ngritur padinë përfaqësojnë pothuajse dy të tretat e popullsisë së SHBA-së. Kjo e kthen procesin në një përballje që mund të ndikojë jo vetëm bilancin financiar të Meta-s, por edhe arkitekturën e vetë platformave të saj për vitet në vijim.
Në thelb, gjyqi prek një pyetje më të madhe se vetë një kompani: deri ku mund të lejohet që dizajni i rrjeteve sociale të ndërtohet mbi angazhimin maksimal, kur përdoruesit më të ekspozuar janë të miturit.
Për Meta-n, rreziku nuk matet vetëm me shifrën e padisë. Nëse versioni i shteteve bind gjykatën, Instagram dhe Facebook mund të dalin nga kjo përballje me rregulla të reja dhe me kufizime që ndryshojnë përdorimin e tyre të përditshëm.