Retorika e Donald Trump ndaj Lindjes së Mesme është përshkallëzuar sërish. Sipas Fox News, presidenti amerikan ka kërcënuar Omanin me bombardim nëse ky vend “pengon” bisedimet e drejtpërdrejta të Uashingtonit me Iranin, në një moment kur tensioni rreth Ngushticës së Hormuzit mbetet kritik për tregjet dhe sigurinë rajonale.
Kërcënimi i Trump dhe pretendimi për kanal me IRGC
Sipas raportimit të Fox News, Trump e bëri deklaratën gjatë një telefonate të hënën, ku thuhet se ka pretenduar edhe ekzistencën e një kanali të drejtpërdrejtë komunikimi mes SHBA-së dhe Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC).
Në të njëjtën telefonatë, ai citohet të ketë thënë: “Nëse Omani pengon, do ta bombardojmë”. Kjo deklaratë vjen në një fazë të ndjeshme, kur Omani paraqitet si aktor ndërmjetësues dhe jo si palë e përfshirë ushtarakisht në konflikt.
Mohimi nga Teherani: “Nuk ka bisedime me amerikanët”
Versioni i Trump nuk është pranuar nga pala iraniane. Një zëdhënës i IRGC-së i tha agjencisë gjysmëzyrtare Tasnim se nuk po zhvillohen bisedime mes zyrtarëve të Gardës Revolucionare dhe amerikanëve.
Po sipas këtij qëndrimi, pretendimi i presidentit amerikan për negociata të fshehta është cilësuar si “gënjeshtër”, çka e bën edhe më të paqartë nëse kemi të bëjmë me presion publik, mesazhe politike për konsum të brendshëm, apo një kanal real komunikimi që palët po e mohojnë.
Hormuzi mbetet nyja e krizës
Zyrtarët iranianë kanë deklaruar se janë pranë finalizimit të një marrëveshjeje për lëvizjen e anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei, tha se palët kanë arritur një mirëkuptim për itinerarin e tranzitit dhe se detajet përfundimtare do të përcaktohen përpara një deklarate të përbashkët.
Omani, që e paraqet veten si vend neutral, po luan tashmë rol në negociatat për rihapjen e kësaj rruge ujore strategjike. Që pas sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit në shkurt, Teherani ka kufizuar ndjeshëm lëvizjen në ngushticë, nga ku kalon zakonisht rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.
Tarifat, armëpushimi i dështuar dhe mesazhi i Uashingtonit
Sipas Reuters, duke cituar një zyrtar iranian, Teherani ka kërkuar tarifa nga 5% deri në 7% të vlerës së ngarkesave për anijet që kalojnë përmes ngushticës. Më herët, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi kishte deklaruar se rihapja e plotë do të varej nga kompensimi që Irani kërkon nga SHBA-ja për ato që i konsideron shkelje të marrëveshjes së mirëkuptimit.
Memorandumi i nënshkruar më 18 qershor synonte një armëpushim të përhershëm, por skema u rrëzua shpejt pasi SHBA-ja dhe Irani rifilluan shkëmbimin e sulmeve. Më 8 korrik, Trump deklaroi se armëpushimi ishte “i përfunduar”.
Gjatë telefonatës me Fox News, Trump tha se nuk ka një afat kohor për përfundimin e konfliktit dhe minimizoi shqetësimet për rezervat amerikane të armëve. Në një postim në Truth Social, ai përsëriti se objektivi kryesor i SHBA-së mbetet që Irani të mos ketë, në asnjë formë, armë bërthamore.
Përtej toneve kërcënuese dhe deklaratave kontradiktore, tabloja mbetet e paqëndrueshme: një president amerikan që flet për bombardim, një Iran që mohon kanalet e komunikimit dhe një Oman që gjendet mes rolit të ndërmjetësit dhe presionit të hapur publik.
Në terren, çështja vendimtare mbetet kontrolli i Hormuzit dhe kushtet politike e ekonomike që po vendosen rreth tij. Pikërisht aty po matet jo vetëm pesha e negociatave, por edhe rreziku real i një përshkallëzimi të ri.