Përplasja mes Uashingtonit dhe Teheranit ka hyrë në një fazë të re përshkallëzimi. Sipas deklaratave nga Shtëpia e Bardhë dhe Gardës Revolucionare iraniane, raketa janë lëshuar drejt dy bazave amerikane në Jordani, ndërsa presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se SHBA do të përgjigjet “ashpër” ndaj Iranit.
Trump paralajmëron goditje, por bilanci mbetet i paqartë
Trump u citua nga Fox News të ketë thënë më 31 gusht se forcat amerikane “do t’i godasin ashpër” iranianët dhe se “do të ketë përgjigje”.
Sipas presidentit amerikan, mbrojtja ajrore e SHBA-së ka neutralizuar të gjitha raketat që mund të kishin shkaktuar dëme. Megjithatë, nga ana tjetër, IRGC pretendoi se sulmi me raketa balistike ndaj bazave Mbreti Husein dhe Al Azrak në Jordani ka shkaktuar “dëme të mëdha”.
Pretendimet mbeten të paverifikuara në mënyrë të pavarur dhe vetë versioni iranian duhet parë me rezervë, pasi Garda Revolucionare është akuzuar shpesh se ekzagjeron efektin e goditjeve të saj.
Sulmi vjen pas një goditjeje amerikane në territor iranian
Shkëmbimi i ri i zjarrit erdhi pasi forcat amerikane goditën raketahedhës në ishullin iranian Larak.
Ky është përshkruar si sulmi i parë i bërë publik nga SHBA ndaj pozicioneve ushtarake iraniane në më shumë se një muaj, çka tregon se përplasja nuk po kufizohet më vetëm te lufta e deklaratave dhe sanksioneve.
Uashingtoni e lidh përshkallëzimin me presionin ekonomik
Administrata amerikane po e paraqet reagimin iranian si pasojë të drejtpërdrejtë të sanksioneve të reja. Sipas Trumpit, masat ekonomike të ndërmarra ndaj Teheranit po ndikojnë rëndë në ekonominë iraniane, e cila, në versionin e tij, ndodhet pranë kolapsit pas vitesh sanksionesh dhe përballjes me një bllokadë detare amerikane.
Edhe sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, tha se përplasja e fundit tregon se Teherani po “reagon me forcë” sepse sanksionet e reja po shkaktojnë tronditje të mëdha ekonomike.
Bessent deklaroi se SHBA do të vazhdojë presionin dhe se “javët ose muajt” e ardhshëm mund të sjellin një pikë kthese në fushatën amerikane kundër Iranit.
Diskutime edhe me aleatët për forcimin e sanksioneve
Në takimin e ministrave të financave dhe drejtuesve të bankave qendrore të G20-ës në Karolinën e Veriut, çështja e Iranit u shoqërua edhe me diskutime për shtimin e presionit financiar.
Ministri francez i Financave, Roland Lescure, tha se palët duhet të punojnë në këtë drejtim dhe se do të diskutohet me SHBA nëse mund të ketë mbështetje për forcimin e sanksioneve.
Fushata amerikane e quajtur “ofensiva ekonomike” ka nisur më 24 gusht dhe synon rrjetet financiare iraniane në shkallë globale, duke e zhvendosur përballjen edhe në frontin ekonomik.
Për momentin, tabloja mbetet e mbushur me pretendime të njëanshme, retorikë kërcënuese dhe mungesë verifikimi të pavarur për dëmet reale në terren.
Ajo që duket qartë është se përplasja mes SHBA-së dhe Iranit po lëviz njëkohësisht në dy akse: goditje ushtarake dhe shtrëngim ekonomik, me rrezik të shtuar për destabilizim më të gjerë në rajon.