Fondi Monetar Ndërkombëtar ka mbyllur misionin për Shqipërinë me një bilanc që, në versionin zyrtar të institucionit, njeh qëndrueshmëri makroekonomike, por nuk i kursen paralajmërimet për disa nga pikat më të ndjeshme: protestat, paketa fiskale e qeverisë dhe pavarësia e SPAK.

FMN flet për ekonomi të fortë, por me rezerva të qarta
Në deklaratën përmbyllëse për vitin 2026, FMN thotë se Shqipëria ka ruajtur performancë të fortë makroekonomike pavarësisht goditjeve të jashtme. Sipas raportit, rritja e qëndrueshme, rënia e borxhit publik dhe inflacioni i qëndrueshëm kanë forcuar rezervat makroekonomike.
Institucioni nënvizon se ekonomia u rrit me 3.7 për qind në vitin 2025 dhe e mbajti këtë ritëm edhe në gjysmën e parë të 2026-ës. Sipas FMN-së, ky zhvillim është mbështetur nga konsumi privat, turizmi, zgjerimi i kredisë dhe rritja e çmimeve të pronave, ndërsa papunësia paraqitet në nivele historikisht të ulëta dhe pagat me rritje të fortë.
Protestat futen te faktorët e rrezikut për turizmin dhe investimet
Pikërisht aty ku qeveria zakonisht kërkon të shesë stabilitet, FMN vendos një shënim kritik. Fondi paralajmëron se dobësimi i mjedisit të jashtëm, shtrëngimi i kushteve financiare globale dhe tensionet gjeopolitike mund të rëndojnë mbi turizmin, investimet dhe rritjen ekonomike.
Në të njëjtën linjë, FMN përfshin edhe tensionet sociale të fundit në pasigurinë e brendshme. Sipas vlerësimit të saj, trazirat e zgjatura sociale mund të godasin besimin, turizmin dhe investimet, si edhe të vonojnë axhendën e reformave.
Kritika për paketën fiskale 2027
Raporti nuk ndalet vetëm te panorama e përgjithshme e ekonomisë. Ekspertët e FMN-së shprehin rezerva për disa masa të paketës fiskale të vitit 2027.
Sipas FMN-së, megjithëse paketa përmban hapa të mirëpritur për zgjerimin e bazës tatimore dhe uljen e trajtimeve preferenciale, disa masa cilësohen të patargetuara. Fondi veçon uljen e përhershme të TVSH-së për produktet ushqimore dhe heqjen e taksës së qarkullimit, duke i konsideruar të kushtueshme fiskalisht, shtrembëruese për sinjalet e çmimeve dhe me përfitim edhe për shtresa që nuk kanë nevojë për mbështetje.
SPAK, drejtësia dhe sinjali për institucionet
FMN vlerëson përparimin në reformën në drejtësi dhe sundimin e ligjit si elementë pozitivë për ekonominë, por njëkohësisht kërkon hapa të tjerë për të mbrojtur pavarësinë operacionale dhe efektivitetin e SPAK.
Në të njëjtin kuadër, raporti përmend nevojën për forcimin e institucioneve gjyqësore, modernizimin e kadastrës dhe forcimin e të drejtave të pronësisë. Ky është një sinjal i drejtpërdrejtë se klima ekonomike nuk lidhet vetëm me shifrat e rritjes, por edhe me cilësinë e institucioneve që administrojnë ligjin dhe pronën.
Parashikimi për rritjen dhe mesazhi për ndihmën sociale
Për periudhën nga viti 2027 e në vijim, FMN parashikon që rritja ekonomike të lëvizë drejt potencialit afatmesëm prej rreth 3.2 për qind, pas një mesatareje vjetore prej 4 për qind në vitet 2022–2025.
Fondi kërkon gjithashtu më shumë mbështetje për strehimin e familjeve në nevojë dhe përmirësim të ndihmës për pensionistët, por brenda një kuadri të bazuar në rregulla që ruajnë qëndrueshmërinë fiskale, dhe jo përmes bonuseve.
Bilanci i FMN-së për Shqipërinë është, në thelb, i dyfishtë: ekonomia paraqitet e qëndrueshme në letër, por rreziqet politike, sociale dhe institucionale mbeten të hapura.
Mes rritjes, turizmit dhe shifrave optimiste, raporti lë të kuptohet se pa institucione të besueshme, politika fiskale më të kujdesshme dhe pa tensione të zgjatura në terren, narrativa e suksesit ekonomik mbetet e brishtë.
