Rregullorja e re e brendshme në Gjykatën e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar ka hapur një debat të ri për kufijtë mes sigurisë dhe transparencës. Pas kritikave për kufizimin e aksesit të mediave dhe shqetësimeve të ngritura edhe nga avokatët, Delegacioni i Bashkimit Evropian në Tiranë thotë se është në dijeni të situatës dhe se po e ndjek atë në kuadër të standardeve që lidhen me sistemin gjyqësor.
Çfarë tha Delegacioni i BE-së
Në një përgjigje me e-mail për gazetaren Anila Hoxha, Delegacioni i BE-së deklaron se është në dijeni të rregullores së re të brendshme për sigurinë, rendin dhe rregullat e sjelljes në ambientet e GJKKO-së, e cila ka hyrë në fuqi më 1 shtator 2026.
Sipas versionit të përcjellë nga BE, rregullorja lidhet me karakteristikat e veçanta organizative, operacionale dhe të sigurisë që shoqërojnë këtë gjykatë dhe proceset e saj gjyqësore. Megjithatë, reagimi nuk e mbyll debatin mbi efektin konkret që këto kufizime mund të kenë mbi të drejtën e informimit publik.
Balanca mes sigurisë dhe transparencës
Delegacioni i BE-së shprehet se është i gatshëm të ofrojë ekspertizë të specializuar si për sistemin gjyqësor, ashtu edhe për komunitetin mediatik, me synim gjetjen e një ekuilibri mes masave të sigurisë dhe aksesit në informacion.
Në të njëjtën përgjigje, BE thekson se këto çështje do të monitorohen nga afër edhe në kuadër të negociatave të anëtarësimit të Shqipërisë. Ky formulim lë të kuptohet se shqetësimi nuk po trajtohet si çështje rutinë administrative, por si pjesë e standardeve më të gjera që prekin funksionimin e drejtësisë dhe transparencën publike.
Avokatët paralajmërojnë mbledhje urgjente
Kreu i Dhomës Kombëtare të Avokatisë, Maksim Haxhia, ka njoftuar se të martën në orën 12:00 do të mbahet në Tiranë një mbledhje urgjente për kufizimet që, sipas tij, prekin edhe avokatët në këtë rregullore.
Sipas informacionit të bërë publik, nga kjo mbledhje pritet të dalë një vendimmarrje. Tensioni është rritur edhe për shkak se kufizimet nuk po kundërshtohen vetëm nga mediat, por po shihen si problem edhe për aktorë të tjerë të procesit gjyqësor.
Në tryezë edhe skenari i bojkotit
Një burim pranë Këshillit të Përgjithshëm ka pohuar se nuk përjashtohet mundësia që avokatët të shkojnë drejt bojkotit, jo vetëm për gjykimet në themel, por edhe për masat e sigurimit personal.
Nëse një hap i tillë materializohet, përplasja mbi rregulloren do të kalonte nga debati publik në ndikim të drejtpërdrejtë mbi proceset gjyqësore. Deri tani, nuk ka një sqarim publik që të shuajë dyshimet se si do të zbatohen konkretisht këto rregulla dhe ku vendoset kufiri mes sigurisë dhe mbylljes së institucioneve ndaj publikut.
Reagim edhe nga organizatat për lirinë e medias
Edhe rrjeti “Safe Journalists” ka kërkuar publikisht rishikimin e rregullores, duke argumentuar se ajo cenon punën e gazetarëve dhe të medias.
Ky reagim i shtohet listës së kundërshtive ndaj një akti që, ndonëse paraqitet me argumente sigurie, po ngre pikëpyetje serioze për aksesin, kontrollin publik dhe standardin e transparencës në një nga institucionet më të ndjeshme të drejtësisë në vend.
Debati për rregulloren e GJKKO-së po shkon përtej një çështjeje të brendshme administrative. Kur kufizohen njëkohësisht media dhe avokatët, çështja prek drejtpërdrejt mënyrën si funksionon kontrolli publik mbi drejtësinë.
Për momentin, qëndrimi i BE-së mbetet në nivel monitorimi dhe ofrimi ekspertize, ndërsa presioni real po zhvendoset te mënyra se si institucionet shqiptare do të justifikojnë këto kufizime përballë kërkesës për transparencë.