Përplasja mes ekzekutivit dhe sistemit të drejtësisë është zhvendosur tashmë në SPAK. Pas kallëzimit penal ndaj ministrit të Financave Petrit Malaj, sekretarit të përgjithshëm të ministrisë dhe drejtuesve të 16 degëve të Thesarit, qeveria po mbron qëndrimin se fondet për shtesat e pagave nuk mund të lëvrohen pa bazë të re ligjore. Nga ana tjetër, kallëzuesit flasin për bllokim të pagave të gushtit për gjyqtarë dhe prokurorë.
Kush e çoi çështjen në SPAK
Më 8 shtator, 20 nëpunës autorizues të gjykatave, bashkë me drejtues të Unionit të Gjyqtarëve, Shoqatës Kombëtare të Gjyqtarëve dhe Shoqatës së Prokurorëve, depozituan kallëzim penal në SPAK.
Objekt i kallëzimit janë ministri Petrit Malaj, sekretari i përgjithshëm Gentian Këri dhe përgjegjësit e degëve të Thesarit, për atë që kallëzuesit e konsiderojnë bllokim të pagesave për muajin gusht.
Versioni i Ministrisë së Financave
Në reagimin e tij, Malaj e paraqet situatën si një konflikt të përshkallëzuar mes pushtetit gjyqësor dhe ekzekutivit, duke këmbëngulur se Ministria e Financave ka zbatuar ligjin.
Sipas ministrit, institucioni që ai drejton ka refuzuar të ekzekutojë shtesat e kërkuara të pagave pa një vendim të ri të Parlamentit. Në thelb, qeveria po thotë se thesari nuk mund të hapet për një volum të konsiderueshëm fondesh vetëm mbi bazën e kërkesës së magjistratëve.
17 shtatori si afat politik dhe administrativ
Malaj pretendon se zbatimi i vendimit të Gjykatës Kushtetuese për pagat e magjistratëve nuk do të pengohet, por sipas tij çështja do të adresohet më 17 shtator.
Sipas versionit zyrtar, në atë datë pritet të miratohet ligji që do t’i japë Ministrisë së Financave kompetencat administrative për të vepruar. Kjo e lë pezull pyetjen kryesore: pse u la konflikti të arrinte deri në kallëzim penal përpara se të sqarohej mekanizmi ligjor dhe financiar.
Sa para thotë qeveria se kushton kërkesa
Ministri e ka vendosur debatin edhe te kostoja për buxhetin e shtetit. Sipas tij, efekti total i kërkesave për shtesat e pagave arrin në 40 milionë euro shtesë çdo vit.
Po sipas Malajt, magjistratët kërkojnë edhe rishikim të pagave për periudhën 2023-2026, me një efekt prej 125 milionë eurosh në buxhet. Këto janë shifra të paraqitura nga qeveria në kulmin e përplasjes dhe që pritet të jenë pjesë e debatit ligjor e institucional.
Malaj u ka kërkuar drejtuesve të Thesarit dhe sekretarit të përgjithshëm që të vijojnë detyrën pa u intimiduar nga kallëzimi.
Në këtë fazë, çështja mbetet një përplasje e hapur mes interpretimit ligjor të ekzekutivit dhe pretendimit të magjistratëve për pagesat, me SPAK-un që pritet të vlerësojë nëse ka vend për hetim.