Ngërçi për pagat e gjyqtarëve dhe prokurorëve është zhvendosur në SPAK, ku një kallëzim penal kërkon të zbardhet jo vetëm bllokimi i urdhërpagesave për muajin gusht 2026, por edhe i gjithë zinxhiri institucional që dyshohet se e urdhëroi ose e zbatonte atë. Në qendër të çështjes janë Ministria e Financave, sekretariati i saj dhe 16 degë të Thesarit.
Kush është kallëzuar dhe për çfarë dyshohet
Kallëzimi është depozituar nga 20 nëpunës autorizues të gjykatave, bashkë me drejtues të shoqatave të gjyqtarëve dhe prokurorëve. Ata kërkojnë hetim ndaj ministrit të Financave, Petrit Malaj, sekretarit të përgjithshëm Gentian Këri dhe drejtuesve të 16 degëve të Thesarit.
Në kallëzim përmenden tre vepra penale të pretenduara: “shpërdorim detyre”, “pengim për ekzekutimin e vendimeve të gjykatës” dhe “mosekzekutim pa shkaqe të përligjura i vendimit të gjykatës”. Pretendimet mbeten për t’u verifikuar nga SPAK.
Pika e përplasjes: a kishte Thesari të drejtë të ndalte pagesat?
Sipas argumentimit të kallëzuesve, strukturat e Thesarit nuk kishin kompetencë të vendosnin mbi ligjshmërinë e formulës së pagave dhe, për rrjedhojë, as të bllokonin urdhërpagesat. Ata mbajnë qëndrimin se, edhe në rast kundërshtimi, administrata duhej t’i drejtohej gjykatës dhe jo të pezullonte pagesat në mënyrë të njëanshme.
Në thelb, çështja nuk paraqitet thjesht si debat teknik mbi procedurën e pagesës, por si përplasje mes administratës financiare dhe një vendimi të Gjykatës Kushtetuese, të cilin kallëzuesit thonë se institucionet ishin të detyruara ta zbatonin.
Vendimi i Kushtetueses dhe formula e pagës
Sipas kallëzimit, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese të 17 shkurtit 2026 dhe mbarimit të afatit që i ishte lënë Kuvendit për ndërhyrje ligjore, KLGJ dhe KLP kërkuan që nga 1 gushti paga referuese bazë të përllogaritej sipas formulës së përcaktuar në vendimin nr. 35/2022 të Gjykatës Kushtetuese dhe parametrave të VKM-së nr. 325/2023.
Kallëzuesit pretendojnë se moszbatimi i kësaj formule cenon drejtpërdrejt një vendim përfundimtar dhe detyrues të Gjykatës Kushtetuese. Kjo është një nga pikat kyçe që SPAK pritet të verifikojë nëse do të hapë hetim të plotë.
E-mail, gjurmë elektronike dhe fondet e gushtit
Një element i rëndësishëm i kallëzimit lidhet me komunikimin elektronik mes Ministrisë së Financave dhe degëve të Thesarit. Sipas versionit të paraqitur në kallëzim, bllokimi i urdhërpagesave është pasuar nga një e-mail i sekretarit të përgjithshëm të ministrisë, Gentian Këri, ndaj kërkohet administrimi i korrespondencës për të përcaktuar kush e dha urdhrin dhe mbi ç’bazë ligjore.
Po ashtu, SPAK-ut i kërkohet të verifikojë nëse gjykatat kishin fonde të mjaftueshme për pagat e gushtit 2026. Sipas kallëzuesve, fondet ekzistonin, por pagesat nuk u ekzekutuan. Pikërisht këtu pritet të sqarohet nëse bllokimi erdhi nga mungesa e parave apo nga vendimmarrja e zyrtarëve.
14 kërkesa hetimore dhe dyshimet për ndërhyrje
Në fund të kallëzimit paraqiten 14 veprime hetimore që kërkohet të kryhen, nga administrimi i vendimit të Gjykatës Kushtetuese dhe akteve të KLGJ-së e KLP-së, deri te marrja e shkresave, procedurave të pagesës dhe dokumentacionit të plotë të komunikimeve mes Ministrisë së Financave dhe Thesarit.
Kërkohet gjithashtu sekuestrimi dhe ekspertimi i gjurmëve elektronike në sistemin e Thesarit, për të identifikuar përdoruesit që kanë ndërhyrë, veprimet e kryera dhe kohën kur ato janë bërë. Mes pikave që kërkohet të verifikohen është edhe nëse ka pasur ndërhyrje politike ose administrative në mos-ekzekutimin e pagesave.
Sipas kallëzuesve, paga e magjistratit nuk është vetëm çështje financiare, por prek drejtpërdrejt garancitë e pavarësisë së gjyqësorit. Kjo e ngarkon çështjen përtej një konflikti burokratik dhe e vendos përballë pyetjes nëse administrata ka tejkaluar kufijtë që i vendos ligji.
Nëse pretendimet e kallëzimit provohen, çështja nuk do të kufizohet te vonesa e disa pagave, por te përgjegjësia penale dhe institucionale për moszbatimin e një vendimi të Gjykatës Kushtetuese.
Për momentin, mbetet që SPAK të vlerësojë provat e kërkuara, korrespondencën elektronike dhe gjurmët në sistemin e Thesarit, për të kuptuar se ku nisi realisht bllokimi dhe kush e mbajti në këmbë.