Përparimi i shpejtë i Huthëve në bregdetin jugor të Tihamahut po shihet si një zhvillim me pasoja që shkojnë përtej frontit jemenas. Me territore strategjike të kaluara nën kontrollin e tyre pranë Detit të Kuq, alarmi nuk lidhet vetëm me bilancin ushtarak në tokë, por edhe me rrezikun për një nga korridoret detare më të ndjeshme në botë.
Ndryshim i shpejtë i ekuilibrave në terren
Sipas vlerësimeve të cituara nga analistët, forcat Huthi, të mbështetura nga Irani, kanë marrë nën kontroll deri në 130 kilometra vijë bregdetare. Avancimi ka qenë i shpejtë dhe ka goditur në një moment dobësie forcat kundërshtare në zonë.
Kjo lëvizje ka ndryshuar ndjeshëm situatën në terren pas vitesh lufte civile, duke i dhënë grupit një pozicion më të fortë në një hapësirë me peshë të lartë strategjike.
Forcat anti-Huthi humbasin terren në pak ditë
Koalicioni anti-Huthi, i njohur si Rezistenca Kombëtare dhe i mbështetur nga Arabia Saudite, kishte mbajtur më herët nën kontroll një pjesë të rëndësishme të bregdetit të Detit të Kuq.
Por brenda pak ditësh, një pjesë e madhe e këtyre zonave ka kaluar në duart e Huthëve, çka tregon jo vetëm ritmin e avancimit, por edhe brishtësinë e vijës kundërshtare në këtë segment të frontit.
Analistët: fitimet mund të jenë të vështira për t’u zhbërë
Paralajmërimi kryesor nga ekspertët është se këto fitime territoriale mund të mos jenë të përkohshme. Sipas Hisham al-Omeisit, analist i lartë në Institutin Evropian të Paqes, Huthët janë tashmë në një pozicion ku mund të konsolidojnë praninë e tyre.
Në këtë lexim, largimi i tyre nga zonat e fituara nuk do të ishte një operacion i thjeshtë, por do të kërkonte kosto të konsiderueshme politike, ushtarake dhe logjistike.
Roli i Iranit dhe autonomia e grupit
Avancimi i Huthëve vjen në një moment kur, sipas vlerësimeve të analistëve, mbështetja e Iranit për këtë grup është bërë më e rëndësishme për Teheranin, sidomos në kushtet e dobësimit të aktorëve të tjerë rajonalë të lidhur me të.
Megjithatë, ekspertët nënvizojnë se Huthët nuk mund të reduktohen thjesht në një instrument që vepron me urdhra nga Irani. Sipas këtij vlerësimi, grupi ka objektiva, struktura dhe kapacitete të veta ushtarake, ndërsa lidhja me Teheranin shihet më shumë si mbështetje dhe bashkëpunim.
Pse Bab al-Mandabi shihet si pika më e ndjeshme
Shqetësimi më i madh lidhet me Bab al-Mandabin, ngushticën që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe, përmes Kanalit të Suezit, me Mesdheun. Çdo ndryshim kontrolli pranë kësaj pike ka peshë që tejkalon kufijtë e Jemenit.
Ndikimi mbi zona kyçe afër kësaj ngushtice mund t’u japë Huthëve hapësirë më të madhe për të kërcënuar transportin ndërkombëtar, duke shtuar pasigurinë në një arterie jetike për tregtinë globale.
Me avancimin e fundit, kriza në Jemen po rihap një problem që prek jo vetëm ekuilibrat e luftës civile, por edhe sigurinë e lëvizjes detare në një nga nyjet më të rëndësishme të botës.
Nëse këto pozicione konsolidohen, kostoja për t’i ndryshuar pritet të jetë shumë më e lartë sesa humbjet territoriale të ditëve të fundit.