Pas afro gjashtë vitesh paraburgim dhe proces gjyqësor, Dhomat e Specializuara në Hagë shpallën vendimin e shkallës së parë për katër ish-krerët e UÇK-së. Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vite burg, Kadri Veseli me 18 vite dhe Rexhep Selimi me 13 vite, duke e çuar totalin në 81 vite heqje lirie.
Vendimi i parë dhe akuzat që u pranuan
Sipas vendimit të shpallur nga trupi gjykues, katër të akuzuarit u shpallën penalisht përgjegjës për ndalim arbitrar ose të paligjshëm, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme.
Në të njëjtën kohë, gjykata rrëzoi akuzat për krime kundër njerëzimit. Bëhet fjalë për një vendim të shkallës së parë, me pasoja të rënda penale për figurat që për vite me radhë kanë zënë vend qendror në historinë politike dhe ushtarake të Kosovës.
Nga arrestimi në 2020 te aktgjykimi pas gati gjashtë vitesh
Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi u arrestuan në fillim të nëntorit 2020 dhe u transferuan në Hagë në paraburgim.
Pak ditë më pas, ata dolën për herë të parë para gjyqtarëve dhe u deklaruan të pafajshëm. Procesi që pasoi zgjati afro gjashtë vite dhe përfundoi me një vendim që në Kosovë është perceptuar si jashtëzakonisht i rëndë.
Si e arsyetoi gjykata përgjegjësinë penale
Sipas arsyetimit të paraqitur nga trupi gjykues, përgjegjësia e katër të dënuarve u trajtua si individuale dhe jo si përgjegjësi e luftës së UÇK-së në tërësi. Megjithatë, gjykata konstatoi se ata vepruan së bashku dhe arritën marrëveshje për një qëllim të përbashkët kriminal.
Sipas versionit të gjykatës, të akuzuarit ngritën objekte ndalimi, u caktuan role personave të tjerë për realizimin e këtij qëllimi dhe u përdorën komunikata për të përhapur qëndrimet dhe politikat e tyre. Një tjetër përfundim i gjykatës ishte se autorëve të krimeve iu sigurua pandëshkueshmëri e plotë.
Pretendimet për krime në Kosovë dhe Shqipëri
Në vendim u tha se ndërmjet prillit 1998 dhe qershorit 1999, në 12 komuna të Kosovës dhe në një rreth në Shqipëri, pjesëtarë të UÇK-së kryen veprime që, sipas gjykatës, çuan në vrasjen e 96 personave që nuk merrnin pjesë aktive në luftime.
Këto janë gjetje të gjykatës në shkallë të parë, në një proces që ka mbartur prej vitesh jo vetëm peshë juridike, por edhe ngarkesë të fortë politike dhe historike në Kosovë.
Reagimi në Kosovë dhe hapi i radhës në proces
Vendimi është përshkruar si një ditë e zezë për Kosovën dhe ka rikthyer në qendër debatet mbi rolin e Gjykatës Speciale, kufijtë e mandatit të saj dhe ndikimin që ky proces ka pasur në opinionin publik.
Në Prishtinë, ku ish-guerilasit e UÇK-së vijojnë të shihen gjerësisht si heronj lufte, vendimi pritet të thellojë edhe më tej ndarjet mbi këtë proces. Pala mbrojtëse ka të drejtë ta apelojë vendimin në shkallët e tjera të gjykatës.
Pesha politike e këtij aktgjykimi shkon përtej sallës së gjyqit në Hagë dhe prek drejtpërdrejt kujtesën e luftës në Kosovë.
Për momentin, verdikti i parë vendos një bilanc të rëndë penal mbi katër prej emrave më të njohur të ish-udhëheqjes së UÇK-së.