Elisa Spiropali reagoi në seancë plenare pas vendimit të Dhomave të Specializuara në Hagë për ish-krerët e UÇK-së, duke e cilësuar atë si një zhvillim me pasoja politike e historike. Në fjalën e saj, ajo kërkoi që Shqipëria dhe Kosova të dalin me një qëndrim të përbashkët institucional, ndërsa ngriti edhe nevojën për mbështetje financiare e politike për mbrojtjen e shqiptarëve në Hagë.
Kritika të forta ndaj vendimit të Hagës
Nga foltorja e Kuvendit, Spiropali e përshkroi vendimin si "mizor", "të padrejtë" dhe si një precedent të rrezikshëm. Sipas saj, çështja nuk lidhet vetëm me fatin e të akuzuarve, por edhe me mënyrën se si mund të shkruhet dhe të lexohet historia e luftës së Kosovës.
Ajo e lidhi këtë zhvillim edhe me debatin për drejtësinë ndërkombëtare në rastin e Ukrainës, duke argumentuar se raporti mes viktimës dhe agresorit po paraqitet i përmbysur në trajtimin e luftës së Kosovës.
Pretendime për shtrembërim të narrativës historike
Spiropali tha se rrëfimi i ndërtuar rreth këtij procesi rrezikon të deformojë kujtesën kolektive dhe të drejtën historike të shqiptarëve. Sipas saj, edhe pse aktgjykimi, në versionin që ajo përmendi, nuk flet për krime kundër njerëzimit, mënyra se si është formuluar mbetet thellësisht problematike.
Në të njëjtën linjë, ajo kundërshtoi bazën mbi të cilën, sipas saj, janë ngritur Dhomat e Specializuara, duke pretenduar se ato u krijuan mbi raportime dhe akuza që më pas nuk u vërtetuan.
Thirrje për bashkim institucional mes Shqipërisë dhe Kosovës
Pjesa më e fortë politike e fjalës së saj ishte kërkesa që Tirana dhe Prishtina të bashkohen në një përpjekje të koordinuar. Spiropali tha se duhen "dy duar" edhe në qeverinë e Shqipërisë, edhe në qeverinë e Kosovës, por edhe në Kuvend, për të mbështetur mbrojtjen e shqiptarëve në Hagë.
Ajo foli hapur për nevojën e një angazhimi jo vetëm institucional, por edhe financiar, duke ngritur pyetjen se çfarë duhet të ndodhë që klasa politike shqiptare të bëhet një zë në çështje që prekin Kosovën dhe luftën e saj.
Krahasime me Ukrainën dhe bilanci i luftës në Kosovë
Në argumentimin e saj, Spiropali solli si krahasim luftën në Ukrainë dhe mënyrën se si komuniteti ndërkombëtar reagon ndaj agresionit. Sipas saj, është e pamundur të flitet për drejtësi në një rast dhe të mos shihet me të njëjtin standard konteksti i luftës në Kosovë.
Ajo rikujtoi edhe bilancin njerëzor të luftës, me mijëra të vrarë dhe civilë të masakruar, duke theksuar se autorët e shumë prej këtyre krimeve mbeten të pandëshkuar. Në këtë sfond, sipas saj, çdo trajtim që vendos në të njëjtën peshore agresorin dhe palën që u ngrit për mbijetesë mbart pasoja politike përtej sallës së gjyqit.
Deklarata e Spiropalit e zhvendosi debatin nga aspekti strikt gjyqësor te përplasja për interpretimin politik dhe historik të luftës së Kosovës. Në thelb, mesazhi i saj ishte i qartë: vendimi i Hagës nuk po lexohet thjesht si një çështje drejtësie, por si një provë tjetër për sa i bashkuar ose i përçarë mbetet faktori shqiptar kur përballet me institucione ndërkombëtare.