Zgjedhja e tre anëtarëve të rinj të Këshillit të Lartë Gjyqësor ka nisur me një skenar të rrallë: dy kandidatë të Gjykatës së Lartë dolën me numër të njëjtë votash dhe fituesi i parë u përcaktua vetëm me short. Në një proces që prek drejtpërdrejt qeverisjen e sistemit gjyqësor, barazimi 179 me 179 mes Sandër Simonit dhe Arbena Ahmetit e vendosi rezultatin final te goglat, jo te vota dalluese.
Barazim i plotë në votim, vendimi u la në dorë të shortit
Pas numërimit të votave për kandidatët e Gjykatës së Lartë, Sandër Simoni dhe Arbena Ahmeti morën nga 179 vota secili.
Rregullorja parashikon hedhjen e shortit në raste të tilla dhe, pas procedurës me gogla, fituesi i parë i garës rezultoi Sandër Simoni. Kjo e nxori atë fitues në segmentin e garës për përfaqësimin e Gjykatës së Lartë në KLGJ.
Numërimi vijon për Apelin dhe Shkallën e Parë
Pas mbylljes së kësaj pjese të votimit, procesi kaloi te kandidatët e niveleve të tjera të gjyqësorit, nga ku do të dalin edhe dy anëtarët e tjerë të rinj të KLGJ-së.
Për Apelin garojnë Igerta Hysi e Apelit të Posaçëm dhe Fatri Islamaj i Apelit të Tiranës. Ndërsa për Gjykatën e Shkallës së Parë janë në garë Manjola Xhaxho, Brunilda Kadi dhe Matilda Llangozi.
Mbledhja u zhvillua mes tensionit për pagat dhe raportin me qeverinë
Në mbledhjen e përgjithshme të 353 gjyqtarëve, ku po zgjidhen tre anëtarët e rinj të KLGJ-së, u rikthye edhe përplasja për pagat e magjistratëve dhe ndërhyrjen e institucioneve politike në këtë çështje.
Kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, iu përgjigj pozitivisht ftesës së kryeministrit për dialog për pagat, por theksoi se gjyqtarët duhet të jenë të qartë se gjykimi kushtetues mbi pagat nuk zëvendësohet nga një tryezë konsultimi.
Edhe ndërhyrjet e tjera në mbledhje e ngritën tonin kritik. Gjyqtari i Apelit, Fatmir Ismalaj, e cilësoi bllokimin e pagave dhe miratimet urgjente të mëpasshme si goditje ndaj pavarësisë së gjyqësorit dhe rendit kushtetues. Ndërsa Sandër Simoni tha se gjyqtarët mbeten në veprim të përbashkët për të mbrojtur një pagë që, sipas tij, duhet të qëndrojë në kufij kushtetues.
Kandidatët ngritën shqetësime për KLGJ-në dhe kushtet në gjykata
Përtej debatit për pagat, kandidatët në garë evidentuan probleme që lidhen me funksionimin e KLGJ-së, infrastrukturën gjyqësore dhe pabarazinë në ngarkesën e punës.
Igerta Hysi kërkoi që KLGJ të jetë mburojë e fortë e pavarësisë së gjyqësorit. Arbena Ahmeti vuri theksin te nevoja për gjykata dinjitoze, të sigurta dhe miqësore për palët dhe publikun.
Brunilda Kadi foli për nevojën e rregullave mbi përdorimin e teknologjisë dhe inteligjencës artificiale në gjykata, duke theksuar se ato duhet të ndihmojnë gjyqtarin dhe administratën, jo të zëvendësojnë gjykimin njerëzor.
Manjola Xhaxho ngriti shqetësimin për pabarazitë e forta në numrin e çështjeve që mbajnë gjyqtarët, ndërsa Matilda Llangozi theksoi se një gjyqësor i fortë kërkon jo vetëm pavarësi, por edhe përgjegjshmëri të lartë ndaj ligjit dhe qytetarëve.
Rezultati i parë i kësaj gare nxori në pah jo vetëm një barazim ekstrem në vota, por edhe klimën e tensionuar në të cilën po zhvillohet zgjedhja e anëtarëve të rinj të KLGJ-së.
Mes debatit për pagat, pavarësinë dhe kushtet e punës në gjykata, procesi përbën më shumë se një votim formal: ai teston se sa i aftë mbetet sistemi të qeverisë veten pa presion dhe pa improvizime procedurale.