Donald Trump ka bërë publik një njoftim të fortë politik dhe ekonomik: sipas tij, pas një bisede telefonike me Vladimir Putinin, është arritur një marrëveshje për furnizimin e menjëhershëm dhe gradual të miliona tonëve naftë ruse në tregjet amerikane dhe ndërkombëtare. Pretendimi i presidentit amerikan vjen në një moment presioni të lartë mbi çmimet e karburantit dhe pak javë para zgjedhjeve të mesit të mandatit në SHBA.
Çfarë pretendon Trump për marrëveshjen
Në një postim në Truth Social, Trump e përshkroi bisedën me presidentin rus si “jashtëzakonisht të suksesshme” dhe tha se marrëveshja do të ndikojë drejtpërdrejt në uljen e çmimeve të naftës.
Sipas versionit të dhënë prej tij, Rusia do të vërë menjëherë në dispozicion më shumë se 300 mijë ton naftë për tregjet amerikane dhe globale, ndërsa 500 mijë ton të tjera janë planifikuar për nëntorin. Më tej, ai foli edhe për 1 milion ton shtesë pa afat të saktë, si edhe 3 milionë ton të tjera në një periudhë të shkurtër, në varësi të gjendjes së rafinerive ruse.
Mbi 4.8 milionë ton, por pa detaje të plota zbatimi
Nëse shifrat e paraqitura nga Trump realizohen plotësisht, volumi total i dërgesave do të kalonte 4.8 milionë ton naftë. Megjithatë, njoftimi i tij publik nuk shoqërohet me hollësi të tjera mbi mekanizmin e zbatimit, afatet e plota dhe kushtet konkrete të këtij pakti.
Kjo e lë njoftimin më shumë në nivel deklarativ politik për momentin, ndërsa pesha reale e marrëveshjes në treg do të varet nga ritmi i furnizimit dhe kapacitetet ruse për dorëzim.
Lidhja me çmimet dhe presionin elektoral në SHBA
Trump e lidhi drejtpërdrejt këtë zhvillim me përpjekjen për të frenuar kostot e energjisë, duke vënë theksin te ndikimi që çmimet e larta të naftës kanë mbi bujqësinë, transportin dhe sektorë të tjerë që varen nga karburanti.
Sipas Reuters, çmimet e naftës në SHBA janë rritur me rreth 70% që nga fillimi i luftës me Iranin, duke arritur në 6.28 dollarë për galon. Në këtë klimë, administrata amerikane po kërkon rrugë për të ulur kostot, ndërsa kanë mbetur më pak se katër javë deri në zgjedhjet e mesit të mandatit më 3 nëntor.
Hormuzi dhe mesazhi paralel për Iranin
Në të njëjtin postim, Trump pretendoi se ndikim në uljen e çmimeve do të ketë edhe ajo që ai e quajti “kontroll total” i SHBA-së mbi Ngushticën e Hormuzit, një deklaratë me peshë gjeopolitike që vjen në një moment tensioni të shtuar në rajon.
Ai e mbylli mesazhin me një tjetër qëndrim të prerë për Iranin, duke përsëritur se Teherani nuk do të lejohet të ketë armë bërthamore. Kjo e vendos njoftimin për naftën jo vetëm në planin ekonomik, por edhe në sfondin e përplasjes më të gjerë politike dhe të sigurisë.
Për momentin, marrëveshja mbetet e artikuluar publikisht nga vetë Trump, ndërsa efekti real mbi tregun do të matet te furnizimet konkrete dhe te lëvizja e çmimeve në javët në vijim.
Ajo që shihet qartë është se nafta, fushata elektorale dhe tensionet me Iranin po trajtohen nga Shtëpia e Bardhë si pjesë e së njëjtës betejë politike.