Çështja e vrasjes së biznesmenit Ardian Nikulaj hyn në një tjetër fazë të gjatë gjyqësore në Britani. Gjykata Supreme ka caktuar datën 17 mars 2027 për të shqyrtuar apelin e paraqitur nga pala shqiptare dhe nga Sekretarja britanike e Brendshme lidhur me ekstradimin e pesë të kërkuarve, në një proces ku përplasja nuk lidhet vetëm me emrat, por edhe me mënyrën si janë formuluar akuzat.
Data e seancës në Gjykatën Supreme
Sipas konfirmimit të një zëdhënësi të Gjykatës Supreme në Angli, seanca për shqyrtimin e apelit është caktuar më 17 mars 2027. Për këtë proces është parashikuar një ditë e plotë gjyqi për përfaqësuesit e shtetit shqiptar, prokurorin anglez të CPS dhe avokatët e pesë personave të kërkuar.
Në këtë fazë, gjykata nuk po shqyrton ende fajësinë apo pafajësinë e të dyshuarve për ngjarjen në Shqipëri, por ligjshmërinë e procedurës së ndjekur për ekstradimin e tyre.
Kush janë pesë personat në proces
Palë në këtë çështje janë Edmond Haxhia, Thomas Mithan, Harriet Bridgeman, Harry Simpson dhe Steven Hunt, të shpallur në kërkim nga Prokuroria e Lezhës.
Sipas pretendimeve të paraqitura në proces, ata kanë marrë pjesë në një plan që çoi në vdekjen e Ardian Nikulajt. Nikulaj u vra në Shqipëri me armë zjarri, ndërsa Ruben Saraiva është gjetur fajtor për vrasjen dhe është dënuar me burgim të përjetshëm.
Pse u bllokua ekstradimi në shkallët e mëparshme
Nyja kryesore juridike lidhet me mospërputhjen mes kërkesave fillestare të ekstradimit dhe akuzave mbi të cilat u urdhërua më pas ekstradimi. Fillimisht, kërkesat e paraqitura nga autoritetet shqiptare iu referuan veprave penale të “vrasjes për shkak të gjakmarrjes”, sipas nenit 78/a të Kodit Penal, dhe “prodhimit dhe mbajtjes pa leje të armëve dhe municionit”, sipas nenit 278/1, në lidhje me nenin 25 për bashkëpunimin.
Më pas, gjatë shqyrtimit gjyqësor në Britani, kërkesat ndryshuan dhe në fund synuan ekstradimin për veprën penale të “vrasjes me paramendim”, sipas nenit 78 të Kodit Penal, sërish në lidhje me nenin 25. Pikërisht kjo lëvizje procedurale u bë pika ku u ndal gjykata britanike.
Pyetja që do të marrë përgjigje në Londër
Gjykatësve të Gjykatës Supreme u është lënë të sqarojnë nëse, kur lëshohet një urdhër ekstradimi sipas nenit 93 të Ligjit britanik për Ekstradimin të vitit 2003, Sekretari i Shtetit duhet të identifikojë qartë veprën penale konkrete të përmendur në kërkesën për ekstradim, për të cilën personi kërkohet të ndiqet penalisht.
Kjo do të thotë se beteja kryesore nuk po zhvillohet vetëm mbi substancën e dyshimeve, por edhe mbi saktësinë e dokumentacionit dhe përputhshmërinë e hapave të ndjekur nga autoritetet. Për një çështje kaq të rëndë, këto mospërputhje procedurale po rezultojnë vendimtare.
Çfarë ka ndodhur deri tani me vendimet e gjykatave
Kërkesat e Shqipërisë për ekstradim ishin certifikuar fillimisht si të vlefshme nga Sekretarja e Shtetit, në përputhje me ligjin britanik. Më pas, gjyqtari i Westminster Magistrates’ Court kishte arritur në përfundimin se çështjet duhej t’i kalonin Sekretares së Shtetit për të vendosur mbi urdhrat e ekstradimit.
Sekretarja e Shtetit urdhëroi ekstradimin e secilit person drejt Shqipërisë. Por High Court pranoi apelimet dhe kërkesat për shqyrtim gjyqësor, duke vlerësuar se kishte mospërputhje mes veprave penale të përmendura në kërkesat fillestare dhe atyre për të cilat u urdhërua ekstradimi. Mbi këtë bazë, Republika e Shqipërisë dhe Sekretarja e Shtetit e çuan çështjen në Gjykatën Supreme të Mbretërisë së Bashkuar, e cila pranoi ta marrë në shqyrtim.
Vendimi i 17 marsit 2027 pritet të përcaktojë jo vetëm fatin e këtij procesi ekstradimi, por edhe kufijtë proceduralë që autoritetet duhet të respektojnë kur kërkojnë dorëzimin e personave nga juridiksione të tjera.
Përtej peshës së çështjes penale, rasti po nxjerr në pah se edhe kur dyshimet janë të rënda, një procedurë e pasaktë mund ta kthejë dosjen në pikën zero.