Bilbao u përfshi nga incidente të rënda mbrëmjen e së hënës, pasi u anulua një aktivitet i planifikuar nga aktivisti i ekstremit të djathtë Vito Quiles. Në disa zona të qytetit u ngritën barrikada, u dogjën makina dhe kazanë mbeturinash, ndërsa policia ndërhyri mes përplasjeve dhe tensioneve që kishin nisur më herët gjatë ditës.
Tensionet shpërthyen pranë universitetit në Deusto
Përshkallëzimi u raportua rreth orës 18:30 në zonën e Deustos, pranë universitetit me të njëjtin emër, ku gjatë ditës ishin mbajtur protesta kundër vizitës së Quiles. Brenda pak minutash, grupe personash me fytyra të mbuluara bllokuan rrugë me kazanë mbeturinash dhe u vunë flakën automjeteve të parkuara.
Zjarre dhe akte vandalizmi u raportuan edhe në pjesë të tjera të qytetit, përfshirë zonat pranë kullës Iberdrola. Një motoçikletë e Policisë Bashkiake të Bilbaos u përfshi gjithashtu nga flakët, pasi ishte përdorur si pengesë rrugore.
Rreth 20 arrestime, mes tyre edhe të mitur
Sipas mediave spanjolle, numri i të arrestuarve arriti në rreth 20 gjatë mbrëmjes, ndërsa një pjesë e tyre janë të mitur. Zjarrfikësit u angazhuan për të shuar disa vatra zjarri, ndërsa policia baske, Ertzaintza, vijoi operacionet për identifikimin dhe ndalimin e personave të përfshirë.
Raportimet flasin edhe për sulme ndaj disa dyqaneve dhe raste plaçkitjeje, ndërsa forcat e rendit ndërhynë në zona të ndryshme për të shpërndarë turmat dhe për të rimarrë kontrollin.
Pikëpyetje për menaxhimin policor
Menaxhimi i operacionit policor ka hapur debat, pasi sipas raportimeve një pjesë e forcave të dislokuara paraprakisht në qytet ishte tërhequr nga disa zona pak para incidenteve më të rënda. Kjo ka shtuar pyetjet mbi vlerësimin e rrezikut dhe reagimin në terren.
Edhe sindikata e policisë Erne e cilësoi situatën shqetësuese dhe kërkoi shpjegime nga drejtuesit politikë. Sipas saj, anulimi i një aktiviteti nuk e zhduk automatikisht rrezikun, sidomos kur tensioni është i lartë dhe ka grumbullime të mëdha njerëzish.
Versioni zyrtar dhe polemikat politike
Sipas Ministrisë së Sigurisë të Vendit Bask, grupet e përfshira në trazira ishin drejtuar drejt stacionit të policisë në Deusto, duke hedhur gurë dhe duke i vënë flakën një motoçiklete të policisë bashkiake. Autoritetet pretendojnë se incidentet ishin të paramenduara dhe se synimi ishte krijimi i trazirave.
Presidenti i qeverisë autonome të Vendit Bask, Imanol Pradales, dhe kryebashkiaku i Bilbaos, Juan María Aburto, dënuan dhunën. Megjithatë, përtej deklaratave politike, në qendër të debatit ka hyrë edhe mënyra si u administrua siguria në qytet para dhe gjatë përshkallëzimit të dhunës.
Aktiviteti u anulua, por protestat nuk u ndalën
Përpara trazirave, Bilbao kishte parë demonstrata të mëdha kundër vizitës së planifikuar të Quiles, me pjesëmarrjen e studentëve dhe grupeve antifashiste që e akuzojnë për qëndrime raciste, seksiste dhe klasiste. Universiteti i Deustos pezulloi aktivitetet akademike nga ora 14:00 dhe mbylli ambientet në mënyrë parandaluese pas rekomandimeve të policisë.
Vetë Quiles njoftoi në platformën X se e anuloi aktivitetin pasi, sipas pretendimit të tij, ishte paralajmëruar nga policia për rrezik shumë të lartë incidentesh. Sipas autoriteteve, ai kishte kontaktuar policinë për mundësinë e zhvendosjes së aktivitetit, por kjo nuk u bë e mundur. Pavarësisht anulimit, protestat vijuan dhe situata doli jashtë kontrollit në disa zona të qytetit.
Quiles mbetet një figurë shumë polemike në Spanjë, i njohur për përplasjet me politikanë dhe për stilin provokues në rrjetet sociale. Kritikët e akuzojnë se e ndërthur gazetarinë me aktivizmin politik për të prodhuar përplasje publike.
Në të njëjtën kohë, mbi të rëndon edhe një çështje gjyqësore në Madrid, ku sipas informacionit të publikuar më 26 tetor është urdhëruar lokalizimi dhe arrestimi i tij për t’u njoftuar lidhur me dërgimin në gjyq në një procedurë që lidhet me një dosje të vitit 2024. Çështja mbetet në proces dhe nuk përbën një vendim të formës së prerë.