Pas 15 vitesh me taksën e qarkullimit të futur në çmimin e karburantit, qeveria po sinjalizon një ndryshim për vitin 2027. Në pamje të parë masa paraqitet si lehtësim për konsumatorët, por skema e menduar nuk duket si ulje e barrës në tërësi: taksa që hiqet nga pompa pritet të rikuperohet te automjetet.
Çfarë po ndryshon në paketën fiskale 2027
Sipas versionit që po diskutohet për paketën fiskale 2027, taksa e qarkullimit mund të hiqet nga çmimi i naftës dhe benzinës. Qeveria e paraqet lëvizjen si një masë që synon të zbusë goditjen e çmimeve të larta të karburanteve, të ndikuara edhe nga tregjet ndërkombëtare.
Megjithatë, ndryshimi nuk nënkupton domosdoshmërisht një ulje të pastër të ngarkesës fiskale. Sipas informacionit të bërë publik, ideja është që barra të mos zhduket, por të zhvendoset nga litri i karburantit te pronësia e automjetit.
Sa peshon sot taksa në çmimin e naftës
Aktualisht, mbi çdo litër karburant rëndojnë disa detyrime. Akciza është rreth 39.4 lekë për litër, taksa e qarkullimit 27 lekë dhe taksa e karbonit 3 lekë. Mbi këtë bazë aplikohet edhe TVSH-ja prej 20%.
Vetëm heqja e taksës së qarkullimit, bashkë me efektin e TVSH-së mbi të, do të krijonte teorikisht hapësirë për një ulje deri në 32.4 lekë për litër për naftën dhe benzinën. Por kjo është vetëm në letër: ulja reale do të varej nga mënyra se si efekti fiskal transferohet në çmimin final për konsumatorin.
Të ardhurat nuk falen, zhvendosen te makinat
Pika kyçe e kësaj lëvizjeje është se buxheti nuk duket se do të heqë dorë nga të ardhurat që mblidhen sot nga kjo taksë. Sipas burimeve të cituara në raportim, qeveria po mendon t’i kompensojë ato përmes rritjes së taksës vjetore të automjeteve.
Në skemë parashikohet rritje për automjetet, rritje e veçantë për automjetet e luksit dhe përfshirja në taksim edhe e makinave elektrike. Pra, lehtësimi te pompa mund të pasohet nga një faturë më e lartë në pagesat vjetore të mjeteve.
Miliona nga një taksë që ndryshoi formë në 2011
Taksa e qarkullimit është një nga zërat që ka sjellë të ardhura të ndjeshme në buxhet. Gjatë periudhës 2023-2025, arkëtimet mesatare nga kjo taksë kanë qenë rreth 21.7 miliardë lekë në vit, ndërsa vetëm në 2025 kanë arritur në rreth 24.2 miliardë lekë.
Kjo taksë u zhvendos në vitin 2011 nga një taksë fikse vjetore te konsumi i karburantit. Fillimisht u vendos në nivelin 5 lekë për litër, për t’u rritur gradualisht deri në 27 lekë në vitin 2015, nivel që ka mbetur në fuqi deri tani.
Nëse plani miratohet, ndryshimi do të prekë drejtpërdrejt si çmimin e karburanteve, ashtu edhe koston e mbajtjes së një automjeti. Pyetja thelbësore mbetet nëse qytetarët do të paguajnë realisht më pak, apo thjesht do ta gjejnë të njëjtën barrë në një faturë tjetër.
Në këtë fazë, mesazhi i qeverisë për lehtësim duhet lexuar me kujdes: heqja e një takse nga pompa nuk do të thotë automatikisht heqje e saj nga xhepi i qytetarëve.