Qeveria ka çuar në Kuvend projektbuxhetin e vitit 2027, me shpenzime totale që kalojnë 10 miliardë euro. Sipas shifrave të prezantuara nga ministri i Financave, pesha më e madhe e fondit publik do të shkojë për mbrojtjen sociale, ndërsa në plan janë edhe investime të konsiderueshme në infrastrukturë dhe sektorë kyç si arsimi e shëndetësia. Por drafti ka hyrë në procedurë mes kundërshtimeve të opozitës për mënyrën si u paraqit në Kuvend.
Të ardhurat nën shpenzimet, diferenca mbulohet me deficit
Projektbuxheti parashikon të ardhura buxhetore në 907.9 miliardë lekë, ose rreth 9.4 miliardë euro, ndërsa shpenzimet totale llogariten në 976 miliardë lekë, mbi 10 miliardë euro.
Diferenca mes dy zërave do të mbulohet përmes deficitit buxhetor, i cili sipas qeverisë parashikohet në 2.3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Në të njëjtën linjë, ekzekutivi projekton që borxhi publik të zbresë në 52.4% të PBB-së, nga 52.9% që ishte në vitin 2025, ndërsa ekonomia pritet të rritet me 4% në vitin 2026.
Pensionet dhe mbrojtja sociale marrin pjesën kryesore
Zëri më i madh i shpenzimeve mbetet mbrojtja sociale, me 279.7 miliardë lekë, ose rreth 30% të buxhetit të përgjithshëm. Qeveria e paraqet këtë si orientim social të projektbuxhetit, me fokus të veçantë te pensionet.
Brenda këtij fondi parashikohet dyfishimi i bonusit mujor për pensionistët, me një kosto vjetore prej 20 miliardë lekësh. Për indeksimin e pensioneve në prill janë planifikuar edhe 1.35 miliardë lekë të tjera.
Arsimi, shëndetësia dhe bujqësia në ndarjen e fondeve
Për arsimin janë planifikuar 93.6 miliardë lekë, ndërsa për shëndetësinë 87.2 miliardë lekë. Sipas qeverisë, fondet shtesë do të përdoren për bursat e studentëve, barnat, pajisjet mjekësore dhe infrastrukturën spitalore.
Për bujqësinë janë parashikuar 17.9 miliardë lekë. Ndërkohë, mbrojtja financohet me 76.7 miliardë lekë, ndërsa te siguria është parashikuar edhe financim shtesë për pagat e punonjësve të Policisë së Shtetit.
201.5 miliardë lekë për investime publike
Investimet publike për vitin e ardhshëm parashikohen në 201.5 miliardë lekë, ose 6.9% të PBB-së. Fondet, sipas planit të qeverisë, do të orientohen drejt infrastrukturës rrugore, porteve, hekurudhave dhe shërbimeve publike.
Për periudhën 2027-2029, investimet kapitale synojnë të mbeten mesatarisht në nivelin 6.6% të PBB-së. Paralelisht me projektbuxhetin, qeveria ka prezantuar edhe paketën fiskale për vitin 2027, me ndryshime në disa nga taksat kryesore.
Projekti hyn në shqyrtim mes bojkotit të opozitës
Prezantimi i projektbuxhetit u shoqërua me përplasje politike. Partia Demokratike bojkotoi Konferencën e Kryetarëve, duke pretenduar se projektligji nuk u ishte vënë në dispozicion deputetëve në kohë.
Opozita kundërshtoi edhe thirrjen e mbledhjes, duke argumentuar se nuk ishte respektuar afati 48-orësh i njoftimit dhe duke kërkuar zbatimin e procedurave të parashikuara në Rregulloren e Kuvendit. Tashmë drafti pritet të shqyrtohet në komisionet parlamentare, ku do të debatohet ndarja e fondeve publike dhe paketa fiskale.
Pesha e pensioneve dhe mbrojtjes sociale e bën projektbuxhetin politikisht të ndjeshëm, ndërsa debati real pritet të zhvendoset te mënyra si do të shpërndahen fondet dhe sa të qëndrueshme janë parashikimet e qeverisë për të ardhurat, deficitin dhe borxhin.
Pikërisht te këto shifra do të matet nëse kemi të bëjmë me një plan financiar të mbështetur në baza reale, apo me një projekt të fryrë në letër për konsum parlamentar dhe publik.