Një tjetër barrë financiare po projektohet për drejtuesit e mjeteve në Shqipëri. Sipas projektligjit të ri për taksat kombëtare, nga janari 2027 taksa vjetore e automjeteve pritet të rritet ndjeshëm, me goditje më të fortë për makinat me naftë, motorët me kubikazh më të lartë dhe mjetet më të vjetra.
Qeveria zhvendos barrën nga pompa e karburantit te pagesa vjetore
Sipas projektligjit, ndryshimi kryesor është heqja e taksës së qarkullimit nga nafta dhe kalimi i saj te taksa vjetore e automjeteve. Praktikisht, barra fiskale nuk hiqet, por riorganizohet në një pagesë që do të llogaritet çdo vit.
Formula e re parashikon që taksa të bazohet te vjetërsia e mjetit, fuqia motorike dhe lloji i karburantit. Në versionin e propozuar, automjetet me naftë do të paguajnë më shumë se ato me benzinë apo gaz.
Tarifat e reja: rritje për naftën, benzinën dhe gazin
Aktualisht, taksa fikse sipas karburantit në pagesat vjetore është 12.5 lekë për naftën dhe 10 lekë për benzinën. Me skemën e re, për mjetet deri në 2 mijë kubikë propozohet 25 lekë për naftën, 20 lekë për benzinën dhe 20 lekë për gazin.
Për automjetet mbi 2 mijë kubikë, tarifa fikse sipas llojit të karburantit shkon në 26 lekë për naftën, 21 lekë për benzinën dhe 21 lekë për gazin. Edhe për autobusët parashikohet 25 lekë për naftën, 20 lekë për benzinën dhe 20 lekë për gazin.
Shembulli që tregon efektin: 100% më shumë për një makinë të vitit 2016
Efekti i ndryshimit bëhet më i qartë te shembulli i dhënë në projekt. Një autoveturë e vitit 2016, me motor 1600 kubikë, me naftë dhe me koeficient vjetërsie 0.24, që sot paguan 4,800 lekë taksë vjetore, nga janari 2027 do të paguante 9,600 lekë.
Kjo do të thotë një rritje prej 100% vetëm për taksën e mjetit. Siguracioni dhe kontrolli teknik, sipas skemës së paraqitur, mbeten pagesa më vete.
Preken edhe makinat elektrike, luksozet dhe rimorkiot
Projektligji parashikon edhe një pagesë fikse prej 15 mijë lekësh në vit për makinat elektrike dhe 1 mijë lekë për motorët elektrikë. Për automjetet e klasifikuara si luksoze, taksa e posaçme vjetore propozohet të rritet nga 21 mijë në 40 mijë lekë.
Në skemë përfshihen gjithashtu rimorkiot dhe gjysmërimorkiot. Për mjetet me peshë deri në 50 tonë propozohet taksë 1 lek për kilogram, ndërsa për ato mbi këtë kufi pagesa fiksohet në 60 mijë lekë në vit.
Mbi 1.1 milion mjete në qarkullim dhe një taksë e re edhe për të huajt
Sipas të dhënave të INSTAT-it, numri i mjeteve në qarkullim në Shqipëri ka kaluar 1.1 milionë, me më shumë se një të tretën të përqendruar në Tiranë. Brenda një viti, flota është rritur me 8.7%, çka e bën ndikimin e kësaj pakete edhe më të gjerë për familjet dhe bizneset.
Sipas variantit të paraqitur, qeveria po shqyrton edhe një tjetër taksë për mjetet e huaja, e cila do të aplikohej në doganë. Mbetet për t’u parë si do të argumentohet kjo shtesë dhe çfarë efekti real do të ketë në koston e qarkullimit.
Në thelb, skema e re nuk sjell lehtësim për përdoruesit e mjeteve, por një rishpërndarje dhe rritje të faturës, sidomos për ata që përdorin makina të vjetra me naftë.
Nëse projektligji miratohet në këto terma, janari 2027 do të shënojë një rritje të ndjeshme të kostos vjetore për një pjesë të madhe të drejtuesve të automjeteve në vend.