Një ditë pas përplasjes politike për Reformën Zgjedhore, ambasadorja e Bashkimit Evropian në Tiranë, Sofia Moreira de Sousa, u ul në një takim me bashkëkryetarët e komisionit parlamentar, Damian Gjiknuri dhe Oerd Bylykbashi. Sipas deklaratës së delegacionit të BE-së, në qendër të diskutimit ishin afatet e ngushta, prioritetet dhe përfshirja e palëve në një proces që prej vitesh mbetet i bllokuar mes interesave politike.
Takimi vjen në një klimë të ngarkuar politike
Lëvizja e ambasadores së BE-së vjen menjëherë pas rritjes së presionit politik mbi opozitën për ecurinë e Reformës Zgjedhore. Takimi me Gjiknurin dhe Bylykbashin ishte i pari në këtë format dhe sinjalizon se Brukseli po mban në vëzhgim një proces që zakonisht aktivizohet nën nxitimin e afateve dhe jo mbi standardet.
Sipas versionit zyrtar, palët diskutuan për kohën shumë të kufizuar që ka në dispozicion komisioni, si edhe për çështje që lidhen me fushëveprimin dhe renditjen e prioriteteve.
BE vendos theksin te cilësia, jo vetëm te afati
Në deklaratën e saj, Sofia Moreira de Sousa theksoi se cilësia e Reformës Zgjedhore është po aq e rëndësishme sa edhe koha kur ajo përmbyllet. Ky është një mesazh që lexohet si paralajmërim ndaj çdo përpjekjeje për ta mbyllur procesin vetëm për efekt kalendari politik.
Sipas ambasadores, reforma lidhet drejtpërdrejt me besimin e publikut, konkurrencën e ndershme dhe integritetin e zgjedhjeve, çka e nxjerr diskutimin përtej formulave procedurale që partitë zakonisht përdorin në tryezë.
Gjithëpërfshirja mbetet testi real i komisionit
Një tjetër pikë e nënvizuar në takim ishte nevoja për përfshirjen e të gjitha palëve. Në praktikën politike shqiptare, ky është zakonisht një nga premtimet më të përsëritura dhe një nga standardet më të cenuara kur palët kalojnë nga deklaratat te pazaret konkrete.
Sipas deklaratës së BE-së, biseda preku edhe përcaktimin e prioriteteve të komisionit. Kjo do të thotë se ende mbetet e hapur se cilat rekomandime do të trajtohen realisht dhe cilat mund të mbeten sërish në letër.
Rekomandimet e OSBE/ODIHR dhe pesha e vullnetit politik
Ambasadorja e BE-së kujtoi se rekomandimet e OSBE/ODIHR-it kanë qenë prej kohësh të qarta dhe se puna e bërë deri tani duhet të prodhojë rezultate konkrete. Ky është një tjetër tregues se partnerët ndërkombëtarë e shohin problemin jo te mungesa e formulave teknike, por te zbatimi dhe marrëveshja politike.
Në deklaratën e saj, Moreira de Sousa tha se procesi është i arritshëm me vullnet politik dhe dialog të sinqertë nga të gjitha palët. Në kushtet kur reforma zgjedhore është kthyer vazhdimisht në terren presioni dhe kalkulimi mes mazhorancës e opozitës, mbetet për t’u parë nëse ky vullnet do të shkojë përtej deklaratave publike.
Reforma Zgjedhore mbetet një nga testet më të përsëritura dhe më pak të mbyllura të politikës shqiptare. Takimi i ambasadores së BE-së me dy bashkëkryetarët e komisionit e rikthen fokusin te standardet, por pa zgjidhur automatikisht ngërçin e zakonshëm mes afatit, interesit partiak dhe besueshmërisë së procesit.