Kosova i është kthyer lobimit në Uashington pas më shumë se dy vjetësh pa asnjë kontratë aktive, duke angazhuar kompaninë amerikane Ballard Partners për 50 mijë dollarë në muaj. Por përtej shumës prej 600 mijë dollarësh në vit, dokumentet e regjistruara në SHBA lënë të hapur pyetjen kryesore: çfarë synohet konkretisht të blihet me këtë kontratë?

Kontrata u regjistrua në SHBA dhe hyn në fuqi për një vit
Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Kosovës ka lidhur marrëveshje me Ballard Partners për këshillim strategjik dhe marrëdhënie me institucionet qeveritare amerikane. Kontrata figuron e regjistruar në Departamentin amerikan të Drejtësisë, në kuadër të Aktit për Regjistrimin e Agjentëve të Huaj, i njohur si FARA.
Dokumenti është dorëzuar më 13 nëntor dhe, sipas regjistrimit zyrtar, ka hyrë në fuqi më 15 nëntor 2026. Afati i saj është njëvjeçar.
50 mijë dollarë në muaj, plus shpenzime shtesë
Sipas marrëveshjes, Kosova do t’i paguajë kompanisë 50 mijë dollarë çdo muaj, ose 600 mijë dollarë për 12 muaj. Pagesat parashikohen të kryhen në këste tremujore prej 150 mijë dollarësh.
Mbi këtë vlerë shtohen edhe shpenzimet e udhëtimit dhe të përfaqësimit, të cilat duhet të miratohen paraprakisht nga ministria. Kjo do të thotë se kostoja reale e angazhimit mund të shkojë përtej shumës bazë të kontratës.
Çfarë do të bëjë kompania dhe çfarë mungon në marrëveshje
Në kontratën e nënshkruar nga ministri i Jashtëm, Glauk Konjufca, dhe presidenti i Ballard Partners, Brian Ballard, thuhet se kompania do të këshillojë dhe përfaqësojë Kosovën për çështje që konsiderohen të nevojshme për t’u trajtuar pranë qeverisë federale amerikane.
Dokumenti i regjistruar në FARA përmend lobim dhe avokim, përgatitje e shpërndarje materialesh informative, si edhe diskutim të mundësive të reja të bashkëpunimit mes SHBA-së dhe Kosovës. Megjithatë, marrëveshja nuk specifikon objektiva konkrete politike, afate të matshme apo dosje të caktuara ku pritet ndërhyrja e lobistit.
Radio Evropa e Lirë ka kërkuar sqarime shtesë nga MPJD, por deri në publikimin e lajmit nuk kishte marrë përgjigje.
Edhe më parë pati kontrata, por me rezultate të kufizuara
Ballard Partners nuk është emër i ri për institucionet e Kosovës. E njëjta kompani ishte angazhuar edhe nga Presidenca në vitin 2017, kur president ishte Hashim Thaçi.
Kontratat e fundit të lobimit nga MPJD-ja datojnë në vitin 2023, kur institucioni drejtohej nga Donika Gërvalla. Atëherë u angazhuan Afërdita Rakipi Communications LLC dhe Ambal LLC, secila për nga një vit dhe me pagesë të deklaruar prej 147 mijë eurosh, ose 294 mijë euro në total.
Të dhënat e publikuara në FARA tregonin se, nga korriku 2023 deri në janar 2024, kontaktet e deklaruara ishin të pakta. Po ashtu, ishin raportuar edhe shpenzime shtesë, kryesisht për ushqim dhe udhëtime, ndërsa një pjesë e takimeve figuronin të zhvilluara në restorante në Prishtinë, edhe pse kontratat kishin si bosht përfaqësimin në SHBA.
Ato kontrata përfunduan në fund të qershorit 2024 dhe nuk u rinovuan. Që prej asaj kohe, Kosova kishte mbetur pa asnjë lobist të regjistruar në SHBA.
Rajoni po shton kontratat në Uashington
Ndërkohë që Kosova kishte mbetur jashtë këtij tregu për më shumë se dy vjet, vende të tjera të rajonit kanë ruajtur ose zgjeruar praninë e tyre në Uashington. Serbia, sipas të dhënave të regjistrit amerikan, ka disa kontrata aktive për komunikim strategjik, promovim dhe këshillim.
Edhe Republika Sërpska ka rritur shpenzimet për lobim në SHBA, ndërsa Mali i Zi figuron me dy kontrata aktive të nënshkruara muajt e fundit. Shqipëria nuk ka kontrata aktive lobimi nga institucionet shtetërore, ndërsa në regjistër figurojnë angazhime nga Partia Demokratike dhe subjekte private. Një panoramë e ngjashme rezulton edhe për Maqedoninë e Veriut.
Në këtë sfond, rikthimi i Kosovës te lobimi në SHBA shihet si një lëvizje me peshë politike, por edhe me kosto të konsiderueshme publike. Pikërisht për këtë, mungesa e objektivave të qarta në marrëveshje mbetet pika më e ndjeshme e këtij angazhimi.
Në thelb, kontrata e re tregon se Prishtina po rikthehet te instrumenti i lobimit në SHBA, por versioni zyrtar nuk jep ende një përgjigje të plotë për atë që do të kërkohet konkretisht në emër të Kosovës.
Kur paratë publike angazhohen në këtë nivel dhe me formula të përgjithshme, transparenca nuk është detaj procedural, por thelbi i debatit.
