Humbja e CDU-së në Saksoni-Anhalt ka hapur një valë tronditjeje në politikën gjermane, ndërsa Friedrich Merz po përballet me një nga goditjet më të rënda elektorale të viteve të fundit. Vetë kancelari e pranoi se rezultati e ka tronditur partinë dhe paralajmëroi se kjo disfatë nuk mund të kalojë si një episod rutinë.
Merz pranon goditjen politike
Pas një mbledhjeje urgjente me drejtuesit e CDU-së në Berlin, Merz e cilësoi rezultatin si një humbje të rëndë, duke pranuar se partia nuk e kishte parashikuar një goditje në këtë përmasë.
Sipas deklarimeve të tij, rezultati duhet pranuar si pjesë e rregullave demokratike, por pasoja politike brenda CDU-së tashmë duken të pashmangshme. Mesazhi i tij ishte i qartë: disfata në Saksoni-Anhalt nuk shihet thjesht si problem lokal, por si sinjal me peshë për të gjithë Gjermaninë.
AfD fiton terren, CDU bie në vend të dytë
Alternativa për Gjermani, partia e ekstremit të djathtë, doli forcë e parë në zgjedhjet për parlamentin rajonal të Saksoni-Anhaltit, me një epërsi të madhe ndaj kundërshtarëve, edhe pse pa arritur shumicën absolute.
CDU-ja e Merz u rendit e dyta dhe pësoi humbje të konsiderueshme. Kjo e rëndon edhe më shumë bilancin politik të kancelarit, sidomos pasi ai kishte deklaruar më herët se do ta përgjysmonte AfD-në, ndërsa rezultati në këtë land goditi pikërisht partinë e tij.
Nuk tërhiqet, por flet për ndryshim kursi
Pavarësisht presionit në rritje, Merz përjashtoi të paktën për momentin pasoja personale për veten. Ai e bëri të qartë se dorëzimi nuk është në tryezë dhe se synon të kërkojë mënyra për ta përmirësuar kursin politik në javët dhe muajt e ardhshëm.
Sipas versionit të tij, synimi është që politika të bëhet “ndryshe” dhe “më mirë”, pa hequr dorë nga bindjet themelore. Kjo lë të kuptohet se kancelari po kërkon të ruajë kontrollin mbi krizën, por pa dhënë ende një formulë konkrete për kthesën që premton.
Mesazh për stabilitet institucional dhe Evropën
Në reagimin e tij, Merz u përpoq të japë edhe një sinjal qetësues për institucionet, duke këmbëngulur se rendi kushtetues i Gjermanisë mbetet i fortë dhe se qeveria federale do të garantojë zbatimin e Kushtetutës.
Ai theksoi gjithashtu se Gjermania do ta ruajë lidhjen e saj të fortë me Evropën, në një moment kur rritja e AfD-së po shton shqetësimet politike jo vetëm brenda vendit, por edhe te partnerët evropianë.
Rezultati në Saksoni-Anhalt i ka shtuar ndjeshëm presionin Merz-it dhe ka hapur pikëpyetje serioze për aftësinë e CDU-së për të frenuar avancimin e së djathtës ekstreme.
Për momentin, kancelari kërkon të fitojë kohë me premtimin për ndryshim, por disfata elektorale e ka kthyer krizën nga një problem partie në një test më të gjerë për drejtimin politik të Gjermanisë.