Afro 2100 fluturime janë anuluar në aeroportet britanike pas një defekti teknik që goditi sistemin e përpunimit të fluturimeve dhe ekspozoi sërish brishtësinë e menaxhimit të trafikut ajror në Mbretërinë e Bashkuar. Ndërsa pasagjerët vazhdojnë të përballen me vonesa dhe anulime, presioni është zhvendosur te drejtuesit e Nats për të dhënë shpjegime të plota brenda një jave.
Defekti nisi të martën dhe preku aeroportet kryesore
Problemi u shfaq rreth orës 13:00 të së martës në sistemin e përpunimit të fluturimeve të Nats, kompanisë që menaxhon kontrollin e trafikut ajror në Mbretërinë e Bashkuar. Ndikimi u ndje menjëherë në disa nga nyjet më të mëdha ajrore të vendit, përfshirë Heathrow, Gatwick, Manchester dhe Stansted.
Sipas versionit të kompanisë, sistemi u rikthye në funksion normal rreth katër orë pas nisjes së incidentit, por pasojat në terren nuk u mbyllën me kaq. Rrjeti i aviacionit, sipas Nats, kishte nevojë për më shumë kohë për t'u kthyer plotësisht në normalitet.
Shifrat e anulimeve tregojnë përmasën e goditjes
Të dhënat e analistëve të Cirium flasin për rreth 2100 fluturime të anuluara në aeroportet britanike si pasojë e defektit. Vetëm të martën u hoqën nga orari rreth 1750 fluturime nga 5800 të planifikuara, ndërsa 541 prej tyre ishin në Heathrow.
Edhe të mërkurën pasojat vijuan, me më shumë se 300 fluturime të tjera të anuluara. Në Heathrow, kufizimi fillestar preku nisjet, por më pas zinxhiri i bllokimit solli edhe devijime të avionëve që mbërrinin drejt aeroporteve të tjera evropiane.
Linjat ajrore kërkojnë përgjegjësi, jo vetëm shpjegime
Kompanitë ajrore kanë reaguar ashpër ndaj mënyrës si u menaxhua situata. Ryanair tha se anulimet e saj kishin kaluar 250 fluturime dhe paralajmëroi se kostoja e ndërprerjes do të shkonte në miliona.
Drejtori ekzekutiv i Ryanair, Michael O’Leary, kërkoi dorëheqjen ose shkarkimin e Martin Rolfe, duke argumentuar se problemet e përsëritura në kontrollin e trafikut ajror tregojnë dështim të vazhdueshëm. Edhe Yvonne Moynihan e Wizz Air UK i bëri thirrje Rolfe të konsiderojë largimin, duke theksuar se pas disa dështimeve të mëdha drejtuesit duhet të mbajnë përgjegjësi.
Nats premton hetim, por dyshimet mbeten
Shefi ekzekutiv i Nats, Martin Rolfe, ka një javë kohë për të raportuar mbi defektin teknik që shkaktoi ndërprerjen masive. Ai ka deklaruar se do të kryhet një hetim i plotë për të përcaktuar shkakun e incidentit.
Sipas Rolfe, në këtë fazë është përjashtuar mundësia e një sulmi kibernetik. Nats ka këmbëngulur gjithashtu se nuk bëhet fjalë për të njëjtin defekt që shkaktoi ndërprerje të mëdha në vitet 2023 dhe 2025, megjithatë reagimet e industrisë tregojnë se shpjegimet zyrtare nuk po mjaftojnë.
Pasagjerët mbetën mes kaosit dhe kostove të krizës
Shoqata britanike e udhëtimeve Abta kërkoi sqarime për atë që dështoi dhe vuri theksin te mbështetja për pasagjerët e prekur. Në praktikë, barra e parë e krizës ra mbi udhëtarët, të cilët u përballën me pritje, anulime dhe ndryshime të detyruara itinerari.
British Airways tha se ishte detyruar të anulonte gati 550 fluturime, duke prekur më shumë se 85 mijë pasagjerë. Kompania e cilësoi defektin si një problem jashtë kontrollit të saj dhe deklaroi se, pavarësisht ndërprerjes, kishte operuar rreth 80% të orarit normal.
Incidenti ka rihapur pyetjet mbi qëndrueshmërinë e sistemeve që mbajnë në këmbë trafikun ajror britanik dhe mbi përgjegjësinë drejtuese kur dështimet përsëriten.
Për momentin, hetimi i premtuar nga Nats dhe raporti që pritet brenda javës do të jenë testi i parë real për të kuptuar nëse kemi të bëjmë me një avari të izoluar apo me një problem më të thellë të sistemit.