Prokuroria e Specializuar në Hagë ka bërë të qartë se nuk e konsideron të mbyllur çështjen ndaj katër ish-krerëve të UÇK-së, pavarësisht dënimit total prej 81 vitesh burg. Sipas qëndrimit të shpallur nga kryeprokurorja Kimberly West, institucioni do të shqyrtojë apelimin e pjesëve të aktgjykimit ku nuk u dhanë dënime për gjashtë pika të aktakuzës që lidhen me krime kundër njerëzimit.
Dënimet e shpallura nga trupi gjykues
Sipas vendimit të dhënë, Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burg, Kadri Veseli me 18 vjet dhe Rexhep Selimi me 13 vjet. Trupi gjykues i gjeti ata me përgjegjësi penale individuale për krime lufte që përfshijnë arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme.
Në total, aktgjykimi i lidh fajësitë me arrestim ose ndalim të paligjshëm ndaj të paktën 385 personave, trajtim mizor ndaj të paktën 49 personave, torturë ndaj 303 personave dhe vrasje të paligjshme ndaj të paktën 96 personave. Sipas gjykatës, këto krime janë kryer ndaj qindra civilëve dhe personave që nuk merrnin pjesë në luftime.
Pse Prokuroria po sinjalizon apel
Pikërisht këtu qëndron tensioni i fazës së radhës: Zyra e Prokurorit të Specializuar nuk është ndalur te dënimet e shpallura, por te ajo që mungon në vendim. Kimberly West deklaroi se institucioni do ta analizojë me kujdes të gjithë aktgjykimin, me fokus të veçantë te gjashtë pikat e aktakuzës për krime kundër njerëzimit, për të cilat nuk pati dënime.
Ky pozicion tregon se beteja juridike nuk po lexohet nga Prokuroria si e përfunduar me vendimin e shkallës së parë. Në thelb, versioni i Prokurorisë është se aktgjykimi ka njohur një pjesë të rëndë të përgjegjësisë penale, por jo të gjithë kornizën akuzuese që ajo kishte ngritur.
Mesazhi politik dhe juridik i ZPS-së
Në reagimin e saj publik, West e quajti vendimin të rëndësishëm për sundimin e ligjit në Kosovë dhe për drejtësinë ndaj viktimave, duke këmbëngulur se çështja ka të bëjë me përgjegjësi penale individuale dhe jo me gjykimin e një narrative historike apo të vetë UÇK-së.
Sipas këtij pozicionimi zyrtar, ndjekja penale nuk është bërë ndaj Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës si strukturë dhe as ndaj luftës për pavarësinë e Kosovës, por ndaj individëve të caktuar për veprimet e tyre. Ky dallim është një nga pikat më të ndjeshme politikisht në gjithë procesin dhe pritet të mbetet në qendër të debatit publik edhe në fazën e apelit.
Shtrirja e provave dhe periudha e krimeve
Prokuroria bëri të ditur se gjatë paraqitjes së çështjes së saj ka thirrur 125 dëshmitarë për dëshmi të drejtpërdrejtë në sallën e gjyqit dhe ka dorëzuar rreth 3 mijë prova materiale në disa gjuhë. Kjo tregon peshën procedurale të dosjes, edhe pse vlera e plotë e kësaj pakete do të vazhdojë të testohet në filtrin e fazave të mëtejshme gjyqësore.
Sipas aktgjykimit, krimet e konstatuara janë kryer në periudhën nga prilli 1998 deri më 20 qershor 1999, në komuna të ndryshme të Kosovës dhe në dy rrethe në Shqipërinë veriore. Kjo shtrirje gjeografike dhe kohore e bën çështjen një nga proceset më të rënda dhe më të debatuara që lidhen me luftën në Kosovë.
Faza e apelit tani pritet të përcaktojë nëse dënimet e shpallura do të mbeten të kufizuara te krimet e luftës të provuara në shkallën e parë, apo nëse Prokuroria do të arrijë të rikthejë në shqyrtim edhe akuzat për krime kundër njerëzimit.
Përtej formulimeve zyrtare, çështja mbetet një test i fortë për standardin e provës, për mënyrën si ndahet përgjegjësia individuale nga pesha e historisë dhe për besueshmërinë e vetë drejtësisë ndërkombëtare në një rast me ngarkesë të lartë politike.