Arabia Saudite ka rikthyer në funksion tubacionin East–West Pipeline, duke rihapur një rrugë tokësore që shmang Ngushticën e Hormuzit. Lëvizja mund të ulë një pjesë të presionit mbi tregun e supercisternave, por jo ta zhbëjë menjëherë krizën e tarifave që është ushqyer nga mungesa e anijeve dhe tensionet në rajon.
Rruga alternative që ndryshon ekuilibrin
Sipas burimeve të Reuters me dijeni për zhvillimet, tubacioni i Saudi Aramco është vënë sërish në punë më 22 shtator, pas ndërprerjes së lidhur me sulmet me dronë. Rikthimi, megjithatë, po bëhet gradualisht dhe volumi i transportuar mbetet ende i kufizuar.
Ky tubacion konsiderohet rruga kryesore alternative e Arabisë Saudite ndaj Hormuzit, pasi lidh zonat prodhuese në lindje me Yanbu-n në Detin e Kuq. Kjo i jep Riadit mundësinë të çojë sasi të konsiderueshme nafte bruto drejt brigjeve perëndimore dhe më pas në tregjet ndërkombëtare, pa kaluar domosdoshmërisht nga korridori më i ekspozuar i Gjirit Persik.
Si u shty lart tregu i supercisternave
Ndërprerja e mëparshme e tubacionit pati efekt të menjëhershëm në tregun detar. Me kufizimin e rrugës perëndimore, një pjesë më e madhe e eksporteve saudite u zhvendos drejt terminaleve në Gjirin Persik, duke rritur kërkesën për cisterna në një zonë ku kapaciteti ishte tashmë nën presion.
Sipas të dhënave të raportuara, Aramco rriti ngarkesat nga lindja e vendit dhe përdori edhe rrugë të tjera alternative, përfshirë operacione përmes Soharit në Oman. Kjo shtoi kërkesën për shuttle tankers dhe për VLCC, në një moment kur çdo supercisternë e lirë kishte peshë të shtuar në treg.
Presioni u bë veçanërisht i dukshëm më 20 shtator, kur rreth 14 milionë fuçi naftë bruto saudite u ngarkuan në shtatë VLCC brenda një dite.
Çfarë mund të ndryshojë tani
Rihapja e East–West Pipeline mund të nisë ta zbusë pjesërisht këtë valë kërkese. Sa më shumë fuçi të dërgohen drejt Yanbu-së, aq më pak nevojë ka teorikisht për të kanalizuar ngarkesa shtesë përmes Gjirit Persik.
Megjithatë, ky nuk është një kthim i menjëhershëm në normalitet. Për tregun rëndësi ka jo vetëm fakti që tubacioni u rikthye, por sidomos ritmi me të cilin Arabia Saudite do të arrijë të rrisë flukset drejt Detit të Kuq.
Pse tarifat nuk bien menjëherë
Edhe me rikthimin e korridorit tokësor, tarifat e VLCC-ve nuk pritet të zbuten brenda një dite. Tregu mbetet i mbështetur nga disponueshmëria shumë e kufizuar e anijeve, vonesat operative, rreziku i shtuar gjeopolitik dhe pasiguria që vazhdon në Ngushticën e Hormuzit.
Në këtë panoramë, rikthimi i tubacionit shihet më shumë si një faktor që mund të ulë gradualisht temperaturën e tregut, sesa si një zgjidhje e menjëhershme për tarifat e fryra të transportit detar.
Nëse flukset drejt Detit të Kuq rriten me ritëm të qëndrueshëm, presioni mbi tregun e cisternave mund të zbehet pjesërisht. Por për sa kohë Hormuzi mbetet i paqëndrueshëm, tregu i naftës dhe transportit detar do të vazhdojë të lëvizë nën hijen e riskut.