Shtetet e Bashkuara kanë tërhequr bombarduesit strategjikë nga baza ajrore RAF Fairford në Britani dhe i kanë rikthyer në territorin amerikan, në një zhvillim që vjen menjëherë pas alarmit për një kërcënim të konsideruar serioz ndaj bazës. Versioni zyrtar mbetet i kufizuar, ndërsa hetimi britanik po zhvillohet mes dyshimeve për një përfshirje të Iranit, të cilën Teherani e mohon.
Bombarduesit u kthyen në SHBA, pa shpjegim të plotë publik
Një zyrtar amerikan konfirmoi për CNN se të gjithë bombarduesit me rreze të gjatë veprimi, të dislokuar në RAF Fairford, janë rikthyer në bazat e tyre në SHBA. Megjithatë, nuk u dhanë detaje konkrete mbi arsyen e kësaj lëvizjeje.
Sipas një burimi të njohur me situatën, bëhet fjalë për një “incident real në terren”. Po sipas këtij vlerësimi, është e pazakontë që ushtria amerikane t’i rikthejë avionët drejt SHBA-së, në vend që t’i zhvendosë në një bazë tjetër të rajonit, gjë që e bën lëvizjen edhe më domethënëse.
Hetimi në Britani lidhet me një komplot të dyshuar pranë bazës
Tërheqja e avionëve vjen ndërsa autoritetet britanike po hetojnë një komplot të dyshuar që, sipas linjës së deritanishme të hetimit, mund të ketë pasur në shënjestër pikërisht RAF Fairford.
Më 27 shtator, policia britanike arrestoi pesë persona pranë bazës nën dyshimet për vepra terroriste dhe shkelje që lidhen me eksplozivët. Të arrestuarit, shtetas britanikë të moshave 23 deri në 25 vjeç nga zona e Londrës, u liruan më pas me kusht. Policia bëri të ditur se në tre furgonët e kontrolluar në vendngjarje nuk u gjetën eksplozivë.
Në vijim të hetimeve, të enjten u arrestua edhe një 25-vjeçar me shtetësi britanike dhe iraniane, në lidhje me të njëjtin komplot të dyshuar.
Dyshimet politike drejtohen nga Irani, por provat publike mbeten të kufizuara
Kryeministri britanik Andy Burnham deklaroi javën e kaluar se ka “tregues të fortë” për përfshirjen e Iranit në incident. Edhe sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, foli për “dorën e një aktori të huaj”, pa dhënë hollësi të mëtejshme.
Deri tani, institucionet nuk kanë bërë publike prova të detajuara që të mbështesin në mënyrë të verifikueshme këto pretendime. Ministria britanike e Mbrojtjes nuk ka komentuar mbi zhvillimet, duke lënë hapësirë për më shumë pikëpyetje sesa sqarime.
RAF Fairford, bazë kyçe për operacionet amerikane
RAF Fairford përdoret nga SHBA për dislokimin e bombarduesve B-1, të cilët kanë marrë pjesë në operacione ushtarake kundër Iranit. Baza shërben gjithashtu si pikë operimi për US Global Strike Command, struktura që menaxhon kapacitetet amerikane të sulmeve me rreze të gjatë.
Në këtë kontekst, tërheqja e menjëhershme e bombarduesve nga kjo bazë nuk lexohet thjesht si lëvizje rutinë, por si shenjë e një shqetësimi real për sigurinë, në një moment tensioni të lartë mes SHBA-së, Britanisë dhe Iranit.
Irani ka mohuar çdo përfshirje dhe i ka cilësuar akuzat të pabazuara. Mediat shtetërore iraniane raportuan se Teherani ka thirrur ambasadorin britanik për të kërkuar shpjegime.
Mes deklaratave politike, arrestimeve dhe mungesës së transparencës së plotë nga autoritetet, çështja mbetet e hapur: sa real ishte kërcënimi ndaj RAF Fairford dhe çfarë e detyroi Uashingtonin të tërhiqte bombarduesit direkt në SHBA?