Një tjetër episod i paqartë nga administrata britanike ka vënë në qendër të debatit emrin e Shqipërisë. Një familje siriane që kërkon azil në Mbretërinë e Bashkuar thotë se ka marrë nga Home Office një letër ku i ofroheshin 3 mijë paund për t’u zhvendosur në Shqipëri, ndonëse, sipas tyre, asnjëri prej tyre nuk ka qenë ndonjëherë në këtë vend. Pas publikimit të rastit në median skoceze, ambasada shqiptare në Londër e ka mohuar kategorikisht ekzistencën e çdo marrëveshjeje të tillë.
Letra që ngriti dyshime për mënyrën si po merren vendimet
Rasti është raportuar nga gazeta skoceze The National, e cila shkruan se letra i ishte drejtuar Fadi Alsakka-s, një shtetas sirian që bashkë me familjen e tij po kërkon azil në Britani. Në dokument thuhej se ndihma financiare “mund t’ju ndihmojë të formësoni të ardhmen tuaj afatgjatë në Shqipëri”.
Alsakka e ka cilësuar të papranueshëm një gabim të tillë, duke argumentuar se bëhet fjalë për vendime që prekin drejtpërdrejt jetën dhe të ardhmen e familjeve në procedura azili. Sipas tij, familja e tij nuk ka asnjë lidhje me Shqipërinë.
Dyshimet për përdorimin e AI dhe problemet e përsëritura administrative
Alsakka dhe bashkëshortja e tij Lojain, e cila ndjek studimet master për Inteligjencë Artificiale në Universitetin e Glasgout, kanë ngritur dyshime se përdorimi i teknologjive automatike nga Home Office mund të ketë ndikuar në gabim. Megjithatë, The National raporton se inteligjenca artificiale nuk është përdorur drejtpërdrejt në hartimin e letrës ku përmendej Shqipëria.
Debati vjen në një kohë kur, sipas një raportimi të The Independent, sistemet e AI të përdorura nga Home Office për të përshpejtuar vendimmarrjen nuk kishin përmbushur standardet e saktësisë në 22% të rasteve të rishqyrtuara.
Familja thotë se kjo nuk është hera e parë që përballet me gabime administrative. Sipas pretendimeve të tyre, autoritetit britanik i është dashur të ridërgojë gjashtë herë kartat e identitetit, pasi në pesë raste të para ishte printuar gabimisht fytyra e djalit të tyre.
Refuzimi i azilit dhe kundërshtitë e familjes
Çështja nuk ndalet te letra me Shqipërinë. Familja siriane po apelon në gjykatë edhe vendimin e Home Office për refuzimin e kërkesës për azil, me një seancë të parashikuar në fillim të vitit 2027.
Sipas Alsakka-s, në arsyetimin e refuzimit është ngatërruar edhe kronologjia e një incidenti të ndodhur në Siri. Ai pretendon se autoriteti britanik i është referuar vitit 2023, ndërsa, sipas versionit të tij, ngjarja ka ndodhur në vitin 2025.
Në të njëjtin dokument, sipas The National, familjes i sugjerohej jo vetëm zhvendosja në Shqipëri, por edhe mundësia për të nisur një jetë të re në një qytet sirian si Alepo. Për Alsakka-n, të dyja alternativat përkthehen në të njëjtin rezultat: largimin e familjes nga jeta që ka ndërtuar në Skoci drejt vendeve me të cilat nuk ka lidhje reale.
Reagimi i ambasadës shqiptare në Londër
Pas publikimit të rastit, ambasadori i Shqipërisë në Londër, Uran Ferizi, ka kundërshtuar publikisht pretendimin se ekziston një skemë e tillë mes dy vendeve.
Sipas deklaratës së tij, nuk ka asnjë bazë për pretendimet e publikuara dhe nuk ekziston asnjë marrëveshje mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Shqipërisë për pranimin e shtetasve sirianë apo të shtetasve të tjerë jo-shqiptarë në kuadër të kthimit vullnetar apo rialokimit.
Ky reagim hedh poshtë versionin që krijohet nga letra e Home Office, por lë të hapur pyetjen thelbësore: si përfundoi emri i Shqipërisë në një dokument zyrtar që prek një proces kaq të ndjeshëm sa azili.
Rasti ka nxjerrë në pah jo vetëm pasaktësi serioze në administrimin e dosjeve të azilit në Britani, por edhe rrezikun që vendime të tilla të prodhojnë pasoja reale për familje që ndodhen në pasiguri të skajshme.
Në këtë histori, ajo që deri tani duket e qartë është mospërputhja mes përmbajtjes së letrës së autoriteteve britanike dhe qëndrimit zyrtar të shtetit shqiptar.