Kryeministri Edi Rama ka paralajmëruar ashpërsim të qasjes së shtetit ndaj të miturve që përfshihen në akte dhune, duke nxjerrë në tryezë edhe një çështje të ndjeshme: uljen e moshës për dënimin penal. Deklarata erdhi pas protestës së fundit, ndërsa kreu i qeverisë e lidhi debatin me dëmtimet, përplasjet me policinë dhe rolin e prindërve.
Qeveria hedh në diskutim një masë të fortë penale
Në një takim me drejtorët e gjimnazeve të Tiranës, Rama tha se po përgatitet një paketë masash për personat që ushtrojnë dhunë, duke përfshirë edhe ndjekjen për dëmshpërblim të dëmeve të shkaktuara.
Sipas versionit të kryeministrit, një nga opsionet që po studiohen është ulja e moshës së lejuar për dënimin penal, që ai tha se aktualisht është 18 vjeç. Ai e paraqiti këtë si pjesë të një debati më të gjerë për forcimin e reagimit të shtetit ndaj të miturve të përfshirë në episode të dhunshme.
Mesazh i ashpër për protestuesit që përdorin gurë
Rama tha se është i gatshëm të dëgjojë kundërshtarët dhe protestuesit, por vendosi një vijë të qartë mes protestës dhe dhunës. Sipas tij, kush paraqitet me gurë nuk mund të imponojë asnjë axhendë politike.
Ai paralajmëroi se përballë dhunës ka vetëm dy pasoja: largimin e menjëhershëm nga skena e përplasjes ose përballjen me ligjin. Retorika e përdorur nga kreu i qeverisë e zhvendos fokusin te masa ndëshkuese, në një moment kur debati publik mbetet i ndarë mes sigurisë, të drejtës së protestës dhe përgjegjësisë së institucioneve.
Prindërit në shënjestër për dëmet e shkaktuara nga të miturit
Një tjetër pikë e fortë e deklaratës ishte përgjegjësia e prindërve. Rama tha se familjet do të jenë pjesë e barrës për dëmet e shkaktuara nga fëmijët e tyre, edhe pse pranoi se ka raste kur kushtet sociale janë të vështira dhe prindërit kanë nevojë për mbështetje.
Sipas tij, nuk mund të funksionojë logjika që statusi i të miturit e përjashton nga çdo përgjegjësi. Ai përmendi edhe vendimet e gjykatës për mbikëqyrje prindërore në rastet e ndalimit të të miturve, duke sinjalizuar se qeveria po sheh një kombinim mes instrumenteve penale dhe përgjegjësisë familjare.
Rrjetet sociale, një tjetër front që qeveria thotë se do ta godasë
Në të njëjtën deklaratë, Rama ngriti edhe çështjen e ndalimit të rrjeteve sociale për fëmijët deri në 16 vjeç. Sipas tij, duhet gjetur mënyra se si të adresohet presioni, kërcënimi dhe agresiviteti që ushtrohet përmes platformave online ndaj familjeve.
Kjo e zgjeron debatin përtej protestës së momentit dhe e çon drejt një pakete më të gjerë kontrolli e kufizimesh, për të cilat deri tani nuk janë dhënë detaje konkrete mbi zbatimin, bazën ligjore apo garancitë për të drejtat e fëmijëve.
Vlerësim për policinë dhe kritika tërthore për gjykatën
Rama mbrojti fort veprimet e policisë gjatë përplasjeve, duke thënë se efektivët kanë treguar vetëpërmbajtje nën sulmet me gurë dhe se reagimi me ujë e gaz ka qenë proporcional sipas qeverisë.
Në të njëjtën kohë, ai tha se gjykata i ka konsideruar të ligjshme arrestet, por la të kuptohet se ka pakënaqësi për mënyrën si sistemi gjyqësor i qaset rasteve të tilla. Kjo lë të hapur një debat të ndjeshëm mbi raportin mes pushtetit ekzekutiv, policisë dhe gjykatave në trajtimin e protestave dhe të miturve.
Deklaratat e kryeministrit sinjalizojnë se qeveria po kërkon një paketë më të ashpër reagimi pas episodeve të dhunës, duke futur në të njëjtën kornizë protestën, të miturit, prindërit dhe rrjetet sociale.
Por një masë si ulja e moshës së dënimit penal mbetet ndër hapat më të debatueshëm, pasi prek drejtpërdrejt kufirin mes rendit publik dhe të drejtave të fëmijëve.