Rritja e çmimeve të karburanteve dhe ushqimeve po shton presionin mbi buxhetet familjare, ndërsa Banka e Shqipërisë pranon se inflacioni mund të qëndrojë mbi objektiv edhe në tremujorët e ardhshëm. Pavarësisht këtij sinjali, institucioni ka vendosur të mos prekë normën bazë të interesit, duke e mbajtur në 2.5%.
Inflacioni ngjitet në 3.2%
Sipas Bankës së Shqipërisë, inflacioni arriti në 3.2% në tremujorin e tretë, nga 3% që ishte në tremujorin e dytë. Lëvizja tregon një rritje të mëtejshme të kostos së jetesës, sidomos në zërat më të ndjeshëm për familjet, si karburantet dhe ushqimet.
Guvernatori Gent Sejko argumentoi se zhvillimet ndërkombëtare po ushtrojnë presion mbi çmimet e karburanteve dhe të disa produkteve ushqimore të papërpunuara edhe në tregun shqiptar. Në thelb, banka po pranon se goditja e çmimeve të importuara po vazhdon të transmetohet në ekonomi.
Norma bazë mbetet e pandryshuar
Megjithëse inflacioni po lëviz mbi objektiv, Banka e Shqipërisë ka vendosur të mos ndryshojë normën bazë të interesit, duke e lënë në 2.5%. Ky qëndrim tregon se banka po zgjedh të presë, edhe pse presionet mbi çmimet nuk janë zbutur.
Vendimi vjen në një moment kur konsumatorët ndjejnë drejtpërdrejt shtrenjtimin, ndërsa institucioni monetar mban të pandryshuar instrumentin kryesor të ndërhyrjes. Për publikun, kjo do të thotë se alarmi për inflacionin është ngritur, por pa një lëvizje të re në politikën bazë të interesit.
Parashikimi: mbi objektiv edhe në vijim
Sipas versionit zyrtar të Bankës, inflacioni pritet të rritet lehtësisht mbi objektiv gjatë tremujorëve në vijim dhe të kthehet pranë tij vetëm në horizontin afatmesëm. Vetë guvernatori ka pranuar se pasiguritë rreth këtyre parashikimeve janë të shtuara.
Parashikimet e institucionit flasin për një inflacion mbi objektiv në afatin e shkurtër, me rikthim pranë tij gjatë vitit 2028. Kjo nënkupton se presioni mbi çmimet nuk shihet si episod i izoluar, por si një problem që mund të zgjasë më shumë se sa pritej.
Ekonomia rritet, por çmimet mbeten shqetësimi kryesor
Banka Qendrore vlerëson se ekonomia është rritur me 3.6% në gjashtëmujorin e parë, duke ruajtur ritme të ngjashme me vitin e kaluar. Sipas saj, rritja është mbështetur nga konsumi, investimet dhe eksportet totale.
Në të njëjtin vlerësim, banka e lidh këtë ecuri me kërkesën e lartë për shërbime turistike dhe me rritjen e prodhimit dhe eksporteve të energjisë elektrike. Por edhe kur treguesit makroekonomikë paraqiten pozitivë, kostoja e jetesës mbetet testi real për qytetarët, veçanërisht kur shtrenjtimi i produkteve bazë vijon të jetë i pranishëm.
Mesazhi që del nga deklarimet e Bankës së Shqipërisë është i dyfishtë: ekonomia, sipas saj, po mban ritëm rritjeje, por inflacioni nuk po zbutet aq shpejt sa të konsiderohet i rikthyer nën kontroll.
Për qytetarët dhe bizneset, pesha e vërtetë e këtyre parashikimeve matet te çmimet e përditshme, jo te optimizmi institucional.