Mes tensioneve të larta dhe paralajmërimeve për goditje të reja, Uashingtoni dhe Teherani po provojnë një kanal diplomatik të heshtur. Kontakti ekziston, por deri tani nuk ka asnjë shenjë se palët janë afër një marrëveshjeje që do të ulte realisht rrezikun e përplasjes.
Kontakte diskrete në një rajon të ndezur
Shtetet e Bashkuara dhe Irani po zhvillojnë kontakte diplomatike në mënyrë diskrete, në një përpjekje për të shmangur një përshkallëzim tjetër në Lindjen e Mesme.
Negociatat, sipas raportimeve, po mbahen përmes vendeve të treta, ndërsa situata në terren mbetet e brishtë dhe mundësia e një përplasjeje të re ushtarake nuk konsiderohet e mbyllur.
Çfarë po negociohet mes palëve
Në qendër të diskutimeve mbeten disa nga pikat më të nxehta të konfliktit: programi bërthamor i Iranit, sanksionet amerikane dhe kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit, një korridor kyç për transportin global të naftës.
Sipas versionit të raportuar nga CNN, Katari dhe Pakistani po luajnë rol ndërmjetësues për të afruar qëndrimet mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Qëllimi i këtyre përpjekjeve është krijimi i kushteve për rifillimin e negociatave dhe, nëse ka hapësirë politike, një marrëveshje që do të frenonte zgjerimin e konfliktit.
Kërkesat e Iranit dhe vijat e kuqe të Uashingtonit
Një nga kërkesat kryesore të Iranit lidhet me heqjen e bllokadës detare amerikane, lirimin e aseteve të ngrira dhe garanci për përfundimin e konfliktit.
Nga ana tjetër, SHBA kërkon kufizime mbi programin bërthamor iranian dhe masa që, sipas Uashingtonit, do të garantonin sigurinë në rajon.
Këto pozicione tregojnë se palët nuk po negociojnë vetëm për uljen e tensionit afatshkurtër, por për çështje të thella strategjike ku kompromisi mbetet i vështirë.
Diplomaci nën hijen e sulmeve dhe kërcënimeve
Përpjekjet diplomatike po zhvillohen ndërkohë që në terren tensioni mbetet i lartë. SHBA ka kryer sulme ndaj sistemeve iraniane të mbrojtjes ajrore në ishullin Qeshm, ndërsa presidenti Donald Trump ka paralajmëruar se janë identifikuar edhe objektiva të tjera të mundshme në territorin iranian.
Teherani ka reaguar duke paralajmëruar kundërpërgjigje ndaj çdo sulmi të ri amerikan dhe ka deklaruar se është i përgatitur për çdo skenar, edhe pse mban të hapur kanalin diplomatik.
Në këtë sfond, Trump pritet të diskutojë zhvillimet në rajon edhe me kryeministrin dhe ministrin e Jashtëm të Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, gjatë një takimi në Shtëpinë e Bardhë.
Marrëveshja mbetet larg
Pavarësisht kontakteve mes palëve, një dakordësi nuk duket pranë. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka pranuar se negociatat nuk kanë shënuar përparim të konsiderueshëm.
Kjo e lë të hapur pyetjen kryesore: nëse diplomacia po fiton kohë për paqen, apo thjesht po ecën paralelisht me një përplasje që ende nuk është shmangur.
Për momentin, kanalet e komunikimit ekzistojnë, por mes gjuhës së negociatave dhe mesazheve ushtarake hendeku mbetet i madh.
Nëse palët do të lëvizin drejt marrëveshjes apo drejt një raundi tjetër tensioni, kjo varet nga zhvillime që deri tani duken shumë më të paqarta se deklaratat publike.