Një përplasje që prek drejtpërdrejt raportin mes drejtësisë dhe lirisë së medias po hyn në shqyrtim publik. Gjykata Kushtetuese ka vendosur të kalojë në seancë plenare publike kërkesën e Asociacionit të Gazetarëve të Shqipërisë kundër disa dispozitave të rregullores së brendshme të GJKKO-së, të cilat, sipas padisë, kufizojnë punën e gazetarëve.
Çfarë po shqyrton Gjykata Kushtetuese
Në qendër të çështjes është vendimi nr. 49, datë 17 korrik 2026, i Këshillit të Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë, për të cilin kërkohet shfuqizimi si i papajtueshëm me Kushtetutën e Shqipërisë dhe me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Kalimi i çështjes në seancë plenare publike nuk zgjidh ende debatin, por tregon se pretendimet e ngritura do të shqyrtohen në themel në një forum të hapur.
Dispozitat që kundërshtohen
Kërkesa fokusohet te disa dispozita të Rregullores së Brendshme “Për sigurinë, rendin, solemnitetin dhe rregullat e sjelljes në ambientet e Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar”.
Sipas kërkesës, bëhet fjalë për dispozita me efekte të jashtme, procedurale, kufizuese dhe sanksionuese. Mes tyre përmendet edhe ndalimi i telefonit brenda në seancë, një pikë që prek praktikisht mënyrën si reporterët ndjekin dhe raportojnë proceset gjyqësore.
Kërkohet edhe pezullimi i zbatimit
Përveç shfuqizimit të dispozitave të kundërshtuara, është kërkuar edhe pezullimi i zbatimit të tyre deri në hyrjen në fuqi të vendimit përfundimtar të Gjykatës Kushtetuese.
Kjo do të thotë se në diskutim nuk është vetëm kushtetutshmëria e rregullores, por edhe pasoja e menjëhershme që këto kufizime mund të kenë mbi aksesin e gazetarëve gjatë zhvillimit të seancave.
Pse çështja ka peshë publike
Debati shkon përtej një rregulloreje të brendshme gjykate. Në thelb, çështja ngre pikëpyetje për kufirin mes masave të sigurisë dhe të rendit në institucione të drejtësisë, nga njëra anë, dhe të drejtës së publikut për informim përmes medias, nga ana tjetër.
Pikërisht për shkak se bëhet fjalë për GJKKO-në, një institucion me rol kyç në çështje të korrupsionit dhe krimit të organizuar, çdo kufizim procedural ndaj raportimit publik pritet të shihet me kujdes të shtuar.
Vendimi për kalimin në seancë publike e vendos tani debatin në një nivel kushtetues, ku do të testohet nëse rregullat e brendshme të një gjykate mund të shtrijnë kufizime që, sipas paditësve, prekin lirinë e medias dhe standardet europiane të të drejtave të njeriut.
Në pritje të vendimit përfundimtar, thelbi i çështjes mbetet i qartë: sa larg mund të shkojë një institucion në emër të rendit dhe sigurisë, pa cenuar transparencën dhe aksesin e publikut te informacioni.