Projekti i ndërlidhjes elektrike mes Greqisë dhe Qipros është kthyer në një tjetër pikë tensioni diplomatik në rajon, ndërsa Athina po përpiqet të mbyllë debatin mbi çdo ide se për këtë nismë mund të kërkohej miratim nga Turqia. Versioni zyrtar grek e paraqet çështjen si të mbyllur: procedurat, sipas qeverisë, kalojnë vetëm përmes Athinës dhe Nikosias.
Athina hedh poshtë pretendimet për autorizim nga Turqia
Zëdhënësi i qeverisë greke, Pavlos Marinakis, deklaroi në televizionin publik ERT se për projektin nuk është kërkuar dhe nuk do të kërkohej leje nga asnjë shtet tjetër, përveç Greqisë dhe Qipros.
Sipas tij, procedurat janë zhvilluar nga autoritetet greke dhe qipriote, në përputhje me rregullat dhe të drejtën ndërkombëtare. Reagimi vjen në një moment kur projekti po shoqërohet me interpretime politike dhe diplomatike përtej aspektit teknik të infrastrukturës energjetike.
Çfarë tha Athina për notën diplomatike të Francës
Qeveria greke u ndal edhe te nota diplomatike franceze, e cila është përfshirë në debat si element që mund të interpretohej si formë autorizimi. Marinakis e kundërshtoi këtë lexim, duke thënë se një komunikim i tillë nuk prodhon pasoja juridike dhe nuk mund të konsiderohet leje.
Sipas versionit zyrtar grek, Franca ka interes të drejtpërdrejtë në projekt për shkak të përfshirjes së dy kompanive franceze. Athina pranon se ka pasur dijeni për këtë komunikim diplomatik, por këmbëngul se informimi i vendeve të tjera nuk përkthehet në kërkesë për miratim.
Projekt strategjik, por me peshë të qartë gjeopolitike
Marinakis e cilësoi ndërlidhjen elektrike Greqi-Qipro si infrastrukturë me rëndësi evropiane, duke theksuar se synimi është t’i jepet fund izolimit energjetik të ishullit.
Sipas tij, Qiproja mbetet i vetmi shtet anëtar i Bashkimit Evropian pa ndërlidhje elektrike me vendet e tjera të unionit. Kjo i jep projektit jo vetëm dimension energjetik, por edhe një peshë të dukshme politike në Mesdheun Lindor, ku çështjet teknike rrallë mbeten thjesht teknike.
Mes sovranitetit dhe retorikës së stabilitetit
Qeveria greke thotë se projekti do të ecë sipas planifikimit dhe se institucionet përkatëse, përfshirë ministrinë e Jashtme, po ndjekin zhvillimet.
Në të njëjtën linjë, Athina përpiqet të mbajë bashkë dy mesazhe: se nuk do të bëjë kompromis për çështjet e sovranitetit, por edhe se synon ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në rajon. Kjo formulë diplomatike lë të kuptohet se përplasja politike rreth projektit mbetet e hapur, edhe pse pala greke po përpiqet ta paraqesë si çështje të padiskutueshme juridikisht.
Në thelb, reagimi i Athinës synon të çmontojë çdo perceptim se projekti i kabllit elektrik Greqi-Qipro mund të kushtëzohet nga një palë e tretë.
Por fakti që qeveria greke po detyrohet të japë sqarime të përsëritura tregon se çështja nuk po lexohet vetëm si investim energjetik, por si pjesë e një ekuilibri më të gjerë diplomatik në rajon.