Gjykata e Lartë në Londër ka bllokuar për momentin ekstradimin drejt Shqipërisë të pesë personave të kërkuar në dosjen e vrasjes së Ardian Nikulajt. Sipas versionit të bërë publik nga vendimi, gjykata ka pranuar disa kundërshtime të mbrojtjes, ndërsa pala që përfaqëson interesat e shtetit shqiptar ka sinjalizuar se çështja do të ndiqet më tej me apel.
Vendimi që ndal ekstradimin, të paktën për tani
Vendimi është dhënë nga gjykatësi Justice Swift dhe prek Thomas Mithan, Harriet Bridgeman, Harry Simpson, Steven Hunt dhe Edmond Haxhinë, të kërkuar nga drejtësia shqiptare nën dyshimin për përfshirje në vrasjen e Ardian Nikulajt në prill 2023 në Shëngjin.
Sipas materialit të publikuar mbi vendimin, gjykata ka pranuar kërkesën e tyre për të mos u ekstraduar në këtë fazë. Për autoritetet shqiptare, kjo përbën një pengesë serioze në një çështje me ndjeshmëri të lartë publike.
Pse u rrëzua urdhri i ekstradimit
Sipas vendimit, një nga argumentet kyçe të pranuara nga gjykata lidhet me faktin se urdhri i ekstradimit ishte firmosur mbi bazën e akuzave të mëparshme për vrasje për gjakmarrje, ndërsa më pas akuza ishte ndryshuar në vrasje në bashkëpunim me paramendim.
Mbi këtë bazë, gjykatësi ka vlerësuar si të pavlefshme urdhër-arrestet e kthyera në urdhra ekstradimi. Ky është një problem procedural me pasoja të drejtpërdrejta për kërkesën shqiptare, pavarësisht peshës së dosjes në plan penal.
Dyshimet mbi garancitë e ardhura nga Shqipëria
Një tjetër pikë e pranuar nga gjykata ka të bëjë me garancitë e dhëna nga prokurorët e Lezhës se pesë të kërkuarit nuk do të akuzoheshin për gjakmarrje.
Sipas arsyetimit të cituar në vendim, këto garanci nuk kanë më forcë vepruese, pasi dy prokurorët që i kanë lëshuar nuk janë më pjesë e sistemit të drejtësisë shqiptare pas largimit nga vetting-u. Kjo pjesë e vendimit ngre sërish pikëpyetje për qëndrueshmërinë institucionale të akteve që Shqipëria paraqet në procese të ndjeshme ndërkombëtare.
Apeli i paralajmëruar dhe masa e sigurisë për të kërkuarit
Prokuroria britanike, e cila në këtë procedurë përfaqëson interesat e Republikës së Shqipërisë, ka bërë të ditur se është dhënë njoftim për synimin për të kërkuar leje për të paraqitur ankesë në Gjykatën Supreme, sipas nenit 114 të Aktit të Ekstradimit 2003.
Ndërkohë, sipas të njëjtit konfirmim, Edmond Haxhia, Thomas Mithan, Harry Simpson dhe Steven Hunt do të vijojnë të qëndrojnë në paraburgim, ndërsa Harriet Bridgeman mbetet e lirë me kusht.
Vendimi nuk e mbyll përfundimisht betejën ligjore për ekstradimin, por e fut çështjen në një fazë tjetër, ku barra bie sërish mbi autoritetet që përfaqësojnë kërkesën shqiptare.
Për një dosje që prej kohësh është trajtuar si provë force e institucioneve, zhvillimet në Londër tregojnë se dobësitë procedurale dhe garancitë e kontestuara mund të peshojnë po aq sa vetë akuza.