Shqipëria po përmendet si pjesë e hartës evropiane të infrastrukturës digjitale, por shifrat tregojnë një realitet shumë më modest sesa retorika për modernizim. Sipas të dhënave për vitin 2025, vendi ka aktualisht vetëm një data center, duke u renditur në fund të Evropës në një sektor që po merr peshë të madhe nga inteligjenca artificiale dhe rritja e shërbimeve cloud.
Data center janë bërë pjesë kyçe e ekonomisë digjitale, pasi mbështesin ruajtjen, përpunimin dhe qarkullimin e të dhënave për bizneset, platformat online dhe shërbimet teknologjike. Rritja e kërkesës në Evropë lidhet drejtpërdrejt me zgjerimin e AI-së, cloud-it dhe dixhitalizimit të ekonomisë.
Në këtë panoramë, prania e Shqipërisë me vetëm një strukturë të tillë tregon më shumë një hyrje formale në hartë sesa një pozicion real konkurrues. Pretendimi se vendi mund të përfshihet më aktivisht në zinxhirin rajonal të teknologjisë mbetet, për momentin, i lidhur me pritshmëri dhe jo me një bazë të gjerë ekzistuese infrastrukturore.
Evropa dominohet nga disa qendra të mëdha
Sipas të dhënave të publikuara për vitin 2025, Gjermania kryeson në Evropë me 529 data center, e ndjekur nga Mbretëria e Bashkuar me 523. Franca renditet e treta me 322, ndërsa Holanda ka 298.
Më pas vijnë Italia me 168, Spanja dhe Polonia me nga 144 secila, Zvicra me 121 dhe Suedia me 95. Këto shifra tregojnë një përqendrim të fortë të industrisë në disa ekonomi të mëdha, ndërsa pjesa tjetër e kontinentit mbetet dukshëm më pas.
Ballkani mbetet në periferi
Rajoni i Ballkanit vazhdon të jetë larg ritmit të vendeve udhëheqëse. Serbia numëron 12 data center, Kroacia 9, ndërsa Bosnje-Hercegovina ka 2.
Në këtë krahasim, Shqipëria renditet në fazë fillestare me vetëm një të tillë. Edhe pse përmenden investimet në rritje dhe potenciali për zgjerim, fotografia aktuale mbetet e dobët dhe e kufizuar në raport me nevojat që sjell transformimi digjital.
Potencial ka, por shifrat aktuale mbeten të varfra
Sipas materialit burimor, Shqipëria mund të përfitojë në të ardhmen nëse arrin të ofrojë kosto operative më të ulëta dhe potencial energjetik për këtë industri. Megjithatë, këto mbeten kushte të mundshme dhe jo një avantazh i konsoliduar në terren.
Fakti që edhe disa vende të Bashkimit Evropian kanë më pak se 35 data center tregon se shpërndarja e kësaj industrie nuk është e barabartë. Por kjo nuk e ndryshon thelbin e renditjes: Shqipëria mbetet në fund të Evropës dhe ende pa një bazë të qartë që ta kthejë këtë sektor në një shtyllë reale të ekonomisë digjitale.
Përtej diskutimit për potencialin, treguesi kryesor mbetet i pandryshuar: Shqipëria ka vetëm një data center në vitin 2025.
Kjo e vendos vendin në fund të hartës evropiane për një infrastrukturë që po bëhet gjithnjë e më strategjike për ekonominë, teknologjinë dhe konkurrueshmërinë rajonale.