Qeveria po e paraqet marrëveshjen e re me SHBA për gazin e lëngshëm si një kthesë strategjike për sektorin energjetik. Sipas versionit të bërë publik nga kryeministri Edi Rama, Shqipëria do të furnizohet me gaz natyror amerikan për 20 vite dhe TEC-i i Vlorës do të përshtatet për të prodhuar energji me gaz, jo me naftë si ishte konceptuar më herët.
Çfarë tha Rama për marrëveshjen
Në komunikimin e tij javor, Rama tha se është nënshkruar një marrëveshje strategjike bashkëpunimi për zhvillimin e Qendrës Energjetike të Vlorës dhe furnizimin e Shqipërisë me gaz të lëngshëm natyror, në partneritet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Sipas tij, kjo marrëveshje lidhet drejtpërdrejt me sigurinë energjetike dhe me atë që qeveria e quan pavarësi energjetike të vendit. Deri tani, megjithatë, detajet konkrete të zbatimit janë prezantuar vetëm në nivel deklarativ nga kreu i qeverisë.
TEC-i i Vlorës rikthehet në qendër të planit
Pika kryesore e njoftimit lidhet me TEC-in e Vlorës, një vepër që prej vitesh ka mbetur simbol i kostove dhe pritshmërive të papërmbushura në energjetikë. Sipas Ramës, centrali ka nevojë për një komponent shtesë që të mund të transformohet dhe të punojë me gaz.
Kryeministri tha se, pas këtij investimi plotësues, TEC-i do të përdorë gazin e lëngshëm të ardhur nga SHBA dhe përmes tij do të prodhohet energji elektrike. Në deklarimin e tij nuk u dhanë afate të detajuara për përfundimin e transformimit apo për nisjen reale të prodhimit.
Premtimi për furnizim 20-vjeçar dhe nyje gazi në Vlorë
Sipas qeverisë, Shqipëria do të furnizohet me gaz natyror amerikan për një periudhë 20-vjeçare. Rama e paraqiti këtë si bazë të qëndrueshme për një portofol më të diversifikuar energjetik.
Ai shtoi gjithashtu se Vlora synohet të kthehet në një nyje të rëndësishme për shfrytëzimin dhe eksportin e gazit përmes TAP-it. Pjesë e marrëveshjes, sipas tij, është edhe investimi për lidhjen me tubacion të Vlorës me Fierin, aty ku kalon gazsjellësi Transadriatik.
Investime të reja dhe premtimet për ekonomi digjitale
Në të njëjtën deklaratë, Rama tha se ky burim energjie do të sjellë rritje të investimeve të reja dhe do të shtojë kapacitetin e Shqipërisë për të furnizuar me energji qendra kompjuterike të të dhënave dhe programe të inteligjencës artificiale.
Këto mbeten, për momentin, objektiva të shpallura nga qeveria në kuadër të marrëveshjes. Nuk janë bërë publike në këtë komunikim të dhëna shtesë mbi koston, skemën financiare apo ndikimin konkret që projekti pritet të ketë në tregun vendas të energjisë.
Për momentin, marrëveshja po prezantohet nga qeveria si një hap i madh drejt sovranitetit energjetik, me TEC-in e Vlorës sërish në qendër të premtimeve. Ajo që mbetet për t’u parë është sa nga kjo paketë do të përkthehet në investime, afate dhe prodhim real, përtej njoftimeve politike.