Kryeministri Edi Rama ka paraqitur si një hap strategjik marrëveshjen e sapo nënshkruar me SHBA-në për gazin e lëngshëm, duke pretenduar se ajo i hap rrugë rritjes së sigurisë energjetike të vendit. Sipas versionit të bërë publik nga kreu i qeverisë, marrëveshja parashikon furnizim me gaz natyror për 20 vjet dhe përdorimin e TEC-it të Vlorës për prodhimin e energjisë elektrike.
Çfarë tha Rama për marrëveshjen
Në komunikimin e tij javor në podcastin “Flasim”, Rama deklaroi se është nënshkruar një marrëveshje strategjike bashkëpunimi për zhvillimin e Qendrës Energjetike të Vlorës dhe për furnizimin e Shqipërisë me gaz të lëngshëm natyror në partneritet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Sipas tij, kjo marrëveshje përbën një tjetër hap drejt asaj që qeveria e quan pavarësi energjetike, megjithëse deri tani nuk janë bërë publike në këtë material detaje të plota mbi kushtet financiare, kostot apo detyrimet që burojnë nga zbatimi i saj.
TEC-i i Vlorës në qendër të planit
Sipas kryeministrit, pas një investimi të mëtejshëm për plotësimin dhe transformimin e TEC-it të Vlorës, centrali do të kalojë nga funksionimi i parashikuar me naftë në punë me gaz.
Në të njëjtën linjë, Rama tha se Shqipëria do të furnizohet me gaz të lëngshëm amerikan për një periudhë 20-vjeçare dhe se përmes TEC-it të Vlorës do të prodhojë energji elektrike. Në deklarimin e tij, kjo paraqitet si bazë për një portofol më të diversifikuar energjetik.
Pretendimet për investime dhe teknologji
Rama lidhi këtë burim të ri energjie me një rritje të pritshme të investimeve të reja në vend. Sipas tij, kapacitetet e reja energjetike do të ndihmonin edhe furnizimin me energji të qendrave kompjuterike të të dhënave dhe programeve të inteligjencës artificiale.
Në materialin e bërë publik nuk jepen të dhëna konkrete për afatet e këtyre investimeve, përmasën e tyre apo subjektet që do t’i realizojnë. Për momentin, këto mbeten në nivel deklarativ nga ana e qeverisë.
Vlora dhe lidhja me TAP-in
Sipas Ramës, pjesë e marrëveshjes është edhe investimi për lidhjen me tubacion të Vlorës me Fierin, aty ku kalon gazsjellësi Transadriatik, TAP.
Kryeministri tha se kjo do ta kthente Vlorën në një nyje të rëndësishme jo vetëm për shfrytëzimin e gazit, por edhe për eksportin e tij. Edhe në këtë rast, në deklarimin publik nuk u shoqëruan detaje teknike apo financiare mbi realizimin e kësaj lidhjeje.
Përtej entuziazmit të qeverisë, marrëveshja mbetet për t’u gjykuar mbi dokumentet konkrete, kostot reale dhe efektin që do të ketë në prodhimin vendas të energjisë.
Deri tani, publiku ka kryesisht versionin zyrtar të prezantuar nga kryeministri, ndërsa mbeten të hapura pyetjet për transparencën, afatet dhe ndikimin ekonomik të projektit për TEC-in e Vlorës dhe sektorin energjetik në tërësi.