Fondi Monetar Ndërkombëtar ka dhënë një paralajmërim të fortë për ekonominë botërore, duke lidhur përshkallëzimin e tensioneve në Lindjen e Mesme me rrezik në rritje për recesion, inflacion më të lartë dhe destabilitet financiar. Sipas projeksioneve të fundit të institucionit, pasiguritë mbi energjinë dhe konfliktin po rëndojnë mbi pritshmëritë globale.
Rritja globale pritet të ngadalësohet
Sipas FMN-së, ekonomia globale pritet të rritet vetëm me 3.1% këtë vit, një nivel më i ulët se vlerësimet e mëparshme. Institucioni e lidh këtë dobësim me pasiguritë që burojnë nga konflikti dhe ndikimi i tij në tregjet e naftës dhe gazit.
Në thelb të alarmit qëndron frika se tensionet në rajon dhe bllokimi i kalimit të energjisë në Gjirin Persik mund të godasin jo vetëm kostot e furnizimit, por edhe besimin në tregje dhe ritmin e investimeve globale.
FMN: skenari mund të përkeqësohet
Sipas versionit të paraqitur nga FMN, nëse lufta vazhdon, ekonomia globale mund të rrëshqasë në një fazë edhe më të vështirë, me rrezik më të lartë për recesion të përhapur dhe tensione në sistemin financiar.
Zëdhënësja e FMN-së, Julie Kozack, është shprehur se bota po i afrohet “një skenari shumë të keq”, duke sinjalizuar se kushtet financiare do të duhet të përshtaten për të përballuar goditjet që mund të vijnë.
Energjia mbetet pika më e ndjeshme
Ekspertët e FMN-së vënë theksin te pasiguria mbi furnizimin me energji, e cila sipas raportimit të institucionit mund të godasë tregjet financiare dhe investimet globale. Kjo do të kërkonte, sipas FMN-së, politika monetare dhe fiskale më të kujdesshme nga ekonomitë e mëdha.
Analiza e cituar nga FMN nënvizon se tensionet gjeopolitike në Lindjen e Mesme nuk mbeten vetëm çështje rajonale: ato ndikojnë drejtpërdrejt te çmimet e energjisë, te kapitali dhe te ritmi i rimëkëmbjes ekonomike pas goditjeve të viteve të fundit.
Europa, Azia dhe vendet në zhvillim në presion më të madh
Sipas vlerësimeve të përmendura, Europa dhe Azia janë ndër rajonet më të ekspozuara ndaj luhatjeve të çmimeve të naftës. Kjo i bën ekonomitë e tyre më të ndjeshme ndaj çdo pengese në furnizim ose rritjeje të fortë të kostove.
Ndërkohë, vendet në zhvillim rrezikojnë të përballen me inflacion më të lartë dhe me rënie të fuqisë blerëse, një kombinim që zakonisht godet më fort shtresat me të ardhura të ulëta dhe ngushton hapësirën për politika lehtësuese.
Paralajmërimi i FMN-së vjen në një moment kur tregjet po matin çdo zhvillim në Lindjen e Mesme me efekt të drejtpërdrejtë te energjia dhe financat globale.
Përtej gjuhës teknike të institucioneve ndërkombëtare, thelbi mbetet i qartë: nëse kriza zgjatet, kostoja ekonomike mund të përhapet shumë më shpejt sesa reagimi politik për ta frenuar.